İdare Hukuku

Kamu İhalelerinden Yasaklama Kararına İtiraz ve İptal Davası

Kulaçoğlu Hukuk Bürosu · Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu
Yayın: 1 Kasım 2026 · Son güncelleme: 1 Kasım 2026 · 14 dk okuma
Kamu İhalelerinden Yasaklama Kararına İtiraz ve İptal Davası

Kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı, bir firmanın belirli bir süre boyunca bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine teklif verememesi sonucunu doğurur. Kamu sektörüyle çalışan bir şirket için bu, çoğu zaman faaliyetin fiilen durması anlamına gelir. Bu nedenle yasaklama kararları, ihale hukukunun en ağır idari yaptırımı olarak kabul edilir ve sıkı bir yargısal denetime tabidir.

Bu yazıda yasaklama kararının hangi fiiller nedeniyle verildiğini, sürelerini, kararı kimin verdiğini, ortaklara etkisini, ceza yargılamasıyla ilişkisini ve yasaklama kararına karşı açılacak iptal davasında süre, yetkili mahkeme ve yürütmenin durdurulması gibi pratik konuları ele alıyoruz.

Kısaca
Süresi ne kadar?
İhale aşamasındaki yasak fiillerde 1 yıldan az olmamak üzere 2 yıla kadar; sözleşmeyi imzalamayan istekliye 6 aydan 1 yıla kadar.
Ne zaman yürürlüğe girer?
Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte.
Dava süresi?
Tebliğden itibaren 60 gün. Yasaklama kararları ivedi yargılama usulünün dışındadır.
Hangi mahkeme?
İdare mahkemesi; kararı bakanlık verdiyse kural olarak Ankara idare mahkemesi.

Yasaklama kararı nedir?

Yasaklama kararı, ihale sürecinde veya sözleşmenin uygulanması sırasında kanunda sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin, belirli bir süre kamu ihalelerine katılmasının engellenmesidir. Dayanağı, ihale aşaması için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58. maddesi, sözleşmenin uygulanması aşaması için 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26. maddesidir.

Yasaklama, kamu ihalelerinin güvenliğini ve rekabeti korumaya yönelik bir idari yaptırımdır. Danıştay uygulamasında cezai nitelik taşıyan bir idari yaptırım olarak değerlendirildiğinden, somut delillere dayanması, fiille orantılı olması, savunma hakkına saygı gösterilmesi ve yetkili makamca verilmesi aranır. Yasaklı kişiler, Kanun’un 11. maddesi uyarınca yasak süresi boyunca doğrudan veya dolaylı olarak, ortak girişim içinde veya alt yüklenici olarak ihalelere katılamaz.

Yasaklama, 4734 sayılı Kanun’a tabi idarelerin ihalelerinin yanında, bu Kanun’un uygulanmasından istisna tutulan alımlar dahil olmak üzere bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmayı engeller. Kararlar Kamu İhale Kurumu’nca tutulan yasaklılar siciline işlenir ve EKAP üzerinden sorgulanabilir.

Yasaklama kararının sonuçları ihale dünyasının ötesine de uzanır. Firmanın bankalarla ilişkisi, teminat mektubu temini, yurt dışı işlerdeki ön yeterlik başvuruları ve iş ortaklarıyla ilişkileri bu karardan doğrudan etkilenebilir. Bu nedenle yasaklama ihtimalini doğuran bir yazı aldığınız anda, savunma aşamasından başlayarak süreci dikkatle yönetmek gerekir. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından sonra yapılacak her işlem, öncelikle yürütmenin durdurulması kararının alınmasına yönelik olmalıdır.

Hangi fiiller yasaklamaya yol açar?

İhale aşaması (4734 m. 17)

  • Fesat: Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma veya çıkar sağlama yoluyla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
  • Rekabeti bozma: İstekliler arasında anlaşma yapmak veya rekabeti bozucu davranışlarda bulunmak. Aynı IP adresinden teklif verilmesi, ortak telefon veya elektronik tebligat adresi kullanılması gibi durumlar uygulamada güçlü bir anlaşma karinesi olarak değerlendirilmektedir.
  • Sahte belge veya teminat: Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya buna teşebbüs etmek.
  • Birden fazla teklif: Alt yüklenici hariç, bir isteklinin kendisi veya başkaları adına, doğrudan veya dolaylı olarak birden fazla teklif vermesi.
  • Yasağa rağmen katılma: Kanun’un 11. maddesine göre ihaleye katılamayacağı halde ihaleye katılmak.

Sözleşmeyi imzalamama

İhale üzerinde kalan isteklinin, mücbir sebep halleri dışında kesin teminatı vermemesi ve sözleşmeyi imzalamaması da yasaklama sebebidir. Bu durumda yasak süresi daha kısadır ve geçici teminat gelir kaydedilir.

Sözleşmenin uygulanması aşaması (4735 m. 25)

Sözleşme imzalandıktan sonra yüklenicinin hile, rüşvet veya tehdit gibi yollarla işi yürütmesi, sahte belge kullanması, taahhüdünü kasıt veya ağır ihmalle yerine getirmemesi ya da mesleki faaliyetlerinde iş ahlakına aykırı davranması 4735 sayılı Kanun’a göre yasaklama sebebidir. Sözleşmenin feshine dayanan yasaklamalarda fesih işleminin de usulüne uygun yapılmış olması gerekir. Sözleşme aşamasındaki uyuşmazlıkların genel çerçevesi için idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar ve davalar yazımıza bakabilirsiniz.

Yasaklama süreleri

Durum Süre Kararı veren
İhale aşamasında m. 17’deki yasak fiiller 1 yıldan az olmamak üzere 2 yıla kadar İlgili bakanlık veya ihale yetkilisi (4734 m. 58)
Mücbir sebep olmaksızın sözleşmeyi imzalamama 6 aydan az olmamak üzere 1 yıla kadar İlgili bakanlık veya ihale yetkilisi (4734 m. 58)
Sözleşmenin uygulanması sırasında yasak fiiller 1 yıldan az olmamak üzere 2 yıla kadar İlgili bakanlık veya ihale yetkilisi (4735 m. 26)
Hakkında kamu davası açılması Yargılama sonuna kadar Kanun gereği (4734 m. 59)
Ceza mahkemesince mahkumiyet 1 yıldan az olmamak üzere 3 yıla kadar Ceza mahkemesi (4734 m. 59)

İdare, kanundaki alt ve üst sınırlar arasında fiilin ağırlığına göre bir süre belirler. Bu takdir yetkisi sınırsız değildir; sürenin neden alt sınırın üzerinde belirlendiği kararın gerekçesinde gösterilmelidir. Uygulamada, ihaleyi yapan idarenin bir yıllık yasaklama önerdiği bir olayda gerekçe gösterilmeden iki yıllık yasaklama verilmesi ölçülülük ilkesine aykırı bulunmuştur.

Kararı kim verir, süreç nasıl işler?

4734 sayılı Kanun’un 58. maddesine göre yasaklama kararları, ihaleyi yapan bakanlık veya ihaleyi yapan idarenin bağlı ya da ilgili olduğu bakanlık tarafından verilir. Herhangi bir bakanlığın bağlı veya ilgili kuruluşu sayılmayan idarelerde kararı bu idarelerin ihale yetkilileri verir. İl özel idarelerinin ihalelerinde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerin ihalelerinde ise 2018’de 7153 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten bu yana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir. Yetkisiz bir makam tarafından verilen yasaklama kararı, yetki yönünden hukuka aykırıdır.

  1. Fiilin tespitiİhaleyi yapan idare, yasak fiilin gerçekleştiğini tespit eder ve durumu yetkili bakanlığa bildirir.
  2. Karar süresiYasaklama kararı, yasaklamayı gerektiren fiilin tespit edildiği tarihi izleyen en geç 45 gün içinde verilir.
  3. Resmi GazeteKarar, en geç 15 gün içinde yayımlanmak üzere Resmi Gazete’ye gönderilir ve yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Yayım günü teklif verenler de yasak kapsamında sayılabilir.
  4. SicilKarar Kamu İhale Kurumu’nca yasaklılar siciline kaydedilir ve EKAP üzerinden bütün idarelerin erişimine açılır.

Kamu İhale Kurumu yasaklama kararlarının hukuka uygunluğunu incelemeye yetkili değildir. Yasaklama kararına karşı itirazen şikayet yoluna gidilmez; doğrudan idari yargıda iptal davası açılır. İhale sürecindeki diğer işlemler için öngörülen şikayet yolu ise kamu ihalelerinde şikayet, itirazen şikayet ve iptal davası yazımızda anlatılmıştır.

Savunma hakkı

Yasaklama kararı ağır sonuçlar doğuran bir yaptırım olduğundan, karar verilmeden önce ilgilinin iddia edilen fiil hakkında bilgilendirilmesi ve savunmasının alınması hukuki güvenlik ve savunma hakkının gereğidir. İdareden gelen ve fiili açıklamanızı isteyen yazıyı ciddiye alın; savunmanızı belgeleriyle birlikte ve süresi içinde verin. Bu aşamada sunduğunuz açıklamalar, ileride açacağınız davada idarenin takdirini ve sürenin ölçülülüğünü tartışırken de önemli bir dayanak olur.

Yasak süresi dolarsa dava konusuz kalır mı?

Yargılama uzun sürdüğünde yasak süresi dava devam ederken dolabilir. Ancak yasaklama kararı yürürlükte kaldığı süre boyunca sonuç doğurmuş, firmanın sicilinde iz bırakmış ve olası tazminat taleplerinin dayanağı haline gelmiştir. Bu nedenle sürenin dolması, kararın hukuka uygunluğunun denetlenmesinde menfaatin devam ettiği yönünde değerlendirilmelidir. Davanın sonuna kadar takip edilmesi, hem iptal kararıyla sicilin temizlenmesi hem de sonraki tazminat davası için gereklidir.

Ortaklara ve bağlı şirketlere etkisi

Yasaklama kararı yalnızca fiili işleyen şirketle sınırlı kalmaz. Kanun’a göre haklarında yasaklama kararı verilenlerin şahıs şirketi olması halinde bütün ortakları, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip gerçek veya tüzel kişi ortakları hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

Dikkat

Yasaklı kişinin başka bir şirkette vekil veya temsilci olarak kullanılması, o şirket hakkında da yasaklama sonucunu doğurabilir. Yasak süresince yeni bir şirket kurarak ihalelere katılmaya çalışmak ise hem yeni bir yasaklama hem de ceza soruşturması riskini beraberinde getirir.

Ortaklık yapısındaki değişiklikler yasaklama kararının kapsamını etkileyebilir. Fiil tarihinde ortak olup karar tarihinde ortaklıktan ayrılmış kişilerin durumu ile azınlık hissedarlarının yasaklanıp yasaklanamayacağı, davada ayrıca tartışılması gereken konulardandır.

Yasaklama kararının iptal sebepleri

  • Yetkisizlik: Kararın Kanun’da gösterilen bakanlık veya ihale yetkilisi dışında bir makam tarafından verilmesi.
  • Fiilin sabit olmaması: Yasaklamanın somut delile dayanmaması, yalnızca şüphe veya karineye dayandırılması. Sahte belge iddialarında, belgenin isteklinin bilgisi dışında üçüncü bir kişi tarafından düzenlendiği ve isteklinin kastının bulunmadığı durumlar ayrıca değerlendirilir.
  • Yanlış hukuki dayanak: Sözleşme aşamasındaki bir fiil için 4734 sayılı Kanun’a, ihale aşamasındaki bir fiil için 4735 sayılı Kanun’a dayanılması. Danıştay, sözleşmenin uygulanması sırasında sahte belge kullanılması nedeniyle 4734 sayılı Kanun’a dayanılarak verilen bir yasaklamada, mahkemenin dayanağı 4735 sayılı Kanun olarak ikame edebileceğini, ancak bunun için tarafların bu konudaki beyanlarının alınması gerektiğini belirtmiştir (Danıştay 13. D. 06.12.2022, 2021/3757 E., 2022/4578 K.).
  • Ölçüsüz süre: Sürenin gerekçe gösterilmeden üst sınıra yakın belirlenmesi.
  • Usul eksikliği: Savunma alınmaması, sözleşme feshinde ihtar ve süre verme gibi zorunlu adımların atlanması.

Bu sebepler çoğu zaman birlikte ileri sürülür. Dilekçede her birini ayrı başlık altında, ihale dosyasındaki belgelere atıf yaparak açıklamak, mahkemenin incelemesini kolaylaştırır. İptal davasının genel şartları ve iptal sebepleri için idari işlemlere itiraz ve iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.

Ceza yargılamasıyla ilişkisi

Yasak fiil aynı zamanda ihaleye fesat karıştırma veya resmi belgede sahtecilik gibi bir suç oluşturuyorsa, idari yasaklama ile ceza yargılaması birbirinden bağımsız yürür. 4734 sayılı Kanun’un 59. maddesine göre bu fiilleri işleyenler hakkında Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Haklarında kamu davası açılanlar yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz. Mahkumiyet halinde ceza mahkemesi, hükmettiği cezanın yanında bir yıldan üç yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklamaya da karar verir. Tekerrür halinde sürekli yasaklama gündeme gelebilir.

Kamu davası nedeniyle uygulanan bu geçici yasak, idarenin verdiği bir yasaklama kararı niteliğinde değildir; ceza yargılamasına bağlı bir tedbirdir. Bu yasak nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılacak davada Uyuşmazlık Mahkemesi adli yargıyı görevli bulmuştur (UM 28.05.2020, 2020/271 E., 2020/320 K.). İdari yasaklama kararının iptali halinde ise zarar için idari yargıda tam yargı davası açılır.

Başvuru ve dava yolu

  1. Tebliğ veya öğrenme tarihini belirleyinDava süresi, kararın size yazılı olarak bildirildiği tarihten başlar. Yazılı bildirim yapılmamışsa, kararı öğrendiğiniz tarih esas alınabilir (Danıştay 13. D. 10.03.2014, 2014/195 E., 2014/822 K.). En güvenli yol, süreyi en geç Resmi Gazete’de yayım tarihinden itibaren hesaplamaktır.
  2. Olağan dava süresini uygulayınYasaklama kararları İYUK m. 20/A’daki ivedi yargılama usulünün açıkça dışında tutulmuştur. Bu nedenle dava açma süresi genel kural olan 60 gündür ve olağan yargılama usulü uygulanır. İsterseniz İYUK m. 11 uyarınca kararı veren makama başvurabilirsiniz; bu başvuru süreyi durdurur. Hesaplama için dava açma süreleri yazımıza bakabilirsiniz.
  3. Yetkili mahkemeyi belirleyinGörevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme, kararı veren idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m. 32). Bakanlık tarafından verilen yasaklamalarda bu, Ankara idare mahkemesidir (Danıştay 13. D. 07.12.2022, 2021/1580 E., 2022/4631 K.).
  4. Yürütmenin durdurulmasını isteyinYasak süresi davanın sonuçlanmasından önce dolabileceği ve firmanın bu süre içinde hiçbir ihaleye katılamayacağı için yürütmenin durdurulması talebi davanın en önemli parçasıdır. Telafisi güç zararı, devam eden ihaleler ve iş kaybıyla somutlaştırın. Şartlar için yürütmenin durdurulması kararı yazımızı inceleyebilirsiniz.
  5. Delilleri toplayınYasaklama kararı ve Resmi Gazete ilanı, ihale dosyası, savunma yazıları, fesih yazışmaları, varsa ceza soruşturmasındaki takipsizlik veya beraat kararları ve sahte olduğu iddia edilen belgenin temin sürecine ilişkin kayıtlar dilekçeye eklenmelidir.
  6. Zararınızı ayrıca takip edinYasaklama kararı iptal edilirse, yasak süresince katılamadığınız ihaleler ve iş kaybı nedeniyle tam yargı davası açılabilir. İptal kararının tebliğinden sonraki süre için iptal sonrası tam yargı davası yazımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

  • Yasaklama kararına karşı Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayette bulunup dava süresini kaçırmak.
  • İhale uyuşmazlıklarındaki 30 günlük süreyi esas alarak gereksiz aceleyle eksik dilekçe vermek ya da tersine, Resmi Gazete yayımından sonra süreyi hiç takip etmemek.
  • Yürütmenin durdurulmasını istememek veya talebi somut zarar unsurlarıyla desteklememek.
  • Ceza soruşturmasının sonucunu beklerken idari davayı açmamak; iki süreç bağımsızdır.
  • Yasak süresince yeni şirket veya temsilci aracılığıyla ihalelere katılmaya çalışmak.
  • Sürenin gerekçesiz olarak üst sınıra yakın belirlendiğini ölçülülük yönünden ileri sürmemek.
  • İdarenin savunma isteyen yazısına cevap vermemek veya belgesiz, genel bir savunmayla yetinmek.
  • Yasak süresi dava sırasında doldu diye davayı takip etmeyi bırakmak; iptal kararı sicilin temizlenmesi ve tazminat için gereklidir.
Şirketiniz hakkında yasaklama kararı mı verildi?
Kararın dayanağını, dava süresini ve yürütmenin durdurulması imkanını online görüşmede birlikte değerlendirelim.

Sık sorulan sorular

Yasaklama kararına karşı dava açma süresi ne kadar?

Kararın size tebliğinden itibaren 60 gündür. Yasaklama kararları ivedi yargılama usulünün dışında tutulmuştur. Tebliğ yapılmamışsa öğrenme tarihi esas alınabilir; güvenli yol, Resmi Gazete’de yayım tarihinden itibaren hesaplamaktır.

Yasaklama kararına karşı Kamu İhale Kurumu’na başvurabilir miyim?

Hayır. Kamu İhale Kurumu yasaklama kararlarının hukuka uygunluğunu incelemeye yetkili değildir. Karara karşı doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılır.

Yasaklama kararı şirket ortaklarını da etkiler mi?

Evet. Şahıs şirketlerinde bütün ortaklar, sermaye şirketlerinde ise sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir.

Hakkımda ceza davası açıldı, ihalelere girebilir miyim?

4734 sayılı Kanun’un 59. maddesi kapsamındaki suçlardan kamu davası açılanlar, yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz. Mahkumiyet halinde ceza mahkemesi ayrıca bir yıldan üç yıla kadar yasaklamaya karar verir.

Dava açarsam yasak kalkar mı?

Kendiliğinden kalkmaz. Yasaklama kararı yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer ve dava süresince uygulanır. Yasağın dava sürerken uygulanmaması için mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı alınması gerekir.

Yasaklama kararı hangi mahkemede dava edilir?

İdare mahkemesinde. Kararı bir bakanlık verdiyse yetkili mahkeme kural olarak Ankara idare mahkemesidir.

Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Kulaçoğlu Hukuk Bürosu
Yazı hakkında
Kulaçoğlu Hukuk Bürosu
İdare Hukuku
Tamer KulaçoğluHukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu Avukat

Büromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.

Online Görüşme Planla
Bu konuda hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

Bize ulaşın; konunuzu doğru avukatla görüşmenizi sağlayalım.

Bize Ulaşın