Ceza Hukuku

Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151-152)

Kulaçoğlu Hukuk Bürosu · Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu
Yayın: 1 Kasım 2026 · Son güncelleme: 1 Kasım 2026 · 14 dk okuma
Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151-152)

Mala zarar verme, başkasına ait taşınır veya taşınmaz bir malı yıkmak, tahrip etmek, yok etmek, bozmak, kullanılamaz hale getirmek veya kirletmektir. Komşunun aracının çizilmesinden duvara yazı yazılmasına, bir tartışma sırasında kırılan cama veya kamu binasına verilen zarara kadar günlük hayatta sık karşılaşılan bir suçtur ve çoğu zaman başka bir suçla birlikte gündeme gelir.

Bu yazıda mala zarar verme suçunun temel şeklini (TCK m. 151), nitelikli hallerini (TCK m. 152), hırsızlık ve yangın gibi suçlarla ilişkisini, şikayet ve uzlaştırma kurallarını ve hem zarar gören hem de şüpheli açısından izlenecek yolu ele alıyoruz.

Kısaca
Cezası nedir?
Temel halde 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası; nitelikli hallerde 1 yıldan 4 yıla kadar hapis.
Şikayet gerekir mi?
Temel halde evet (6 ay içinde); nitelikli hallerde hayır.
Uzlaştırma var mı?
Temel halde evet; nitelikli hallerde hayır.
Taksirle zarar suç mu?
Hayır. Dikkatsizlikle verilen zarar suç değildir; tazminat konusudur.

Mala zarar verme suçu nedir?

TCK m. 151/1’e göre başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Kanun hapis ile adli para cezasını seçimlik olarak öngördüğünden hakim doğrudan adli para cezasına da hükmedebilir.

Korunan hukuki değer mülkiyet hakkıdır. Hırsızlıktan farklı olarak suçun konusu taşınmazlar da olabilir: Bir binanın duvarı, bahçe duvarı, tarla veya bina eklentileri bu suçun konusunu oluşturabilir. Malın başkasına ait olması gerekir; kişinin kendi malına verdiği zarar, başka bir suçu (örneğin genel güvenliği tehlikeye sokmayı veya sigorta dolandırıcılığını) oluşturmadıkça cezalandırılmaz.

Sahipli hayvanlara yönelik fiiller de geçmişte bu madde kapsamında değerlendiriliyordu. 2021 yılında 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na eklenen suç hükümleriyle hayvanlara yönelik eziyet ve öldürme fiilleri ayrıca düzenlendiğinden, somut olayda hangi hükmün uygulanacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Suçun unsurları

  • Seçimlik hareketler: Yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme ve kirletme. Bunlardan birinin gerçekleşmesi yeterlidir.
  • Başkasına ait mal: Paydaşı olunan bir maldaki zarar da, diğer paydaşların hakkı bakımından suç oluşturabilir.
  • Zarar: Yargıtay Ceza Genel Kurulu uygulamasında malın değerini önemsiz olmayacak ölçüde azaltan bir zararın yeterli olduğu kabul edilmektedir. Hiçbir zarar oluşmamışsa, örneğin tekmelenen kapı ve sandalyelerde bir hasar meydana gelmemişse, teşebbüs tartışılır.
  • Kast: Suç doğrudan veya olası kastla işlenebilir; taksirle işlenemez. Trafik kazasında başka bir araca verilen zarar bu nedenle suç oluşturmaz; sigorta ve tazminat hukukunun konusudur.
Kirletme ve duvar yazıları

Bir binanın duvarına boya ile yazı yazılması veya grafiti yapılması da kanundaki kirletme hareketi kapsamındadır. Malın kullanım değerinin etkilenmesi gerekmez; temizlenmesi masraf gerektiren her kirletme, suçun oluşması için yeterli olabilir. Yazının içeriği ayrıca hakaret veya suç işlemeye tahrik gibi başka suçları da oluşturabilir.

Nitelikli mala zarar verme (TCK m. 152)

Mala zarar verme suçunun aşağıdaki hallerde işlenmesi durumunda 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilir ve soruşturma için şikayet aranmaz (m. 152/1):

  • a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya halkın yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,
  • b) Yangına, sel ve taşkına, kaza ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,
  • c) Devlet ormanı statüsündeki yerler dışında kalan, nerede olursa olsun dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,
  • d) Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korunmaya yarayan tesisler hakkında,
  • e) Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin, işveren veya işçi sendikalarının veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında bulunan bina, tesis veya eşya hakkında,
  • f) Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının veya bunların üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında bulunan bina, tesis veya eşya hakkında,
  • g) Bir kamu görevlisine görevinden dolayı öç almak amacıyla

işlenmesi. Kamu görevlisinden öç alma amacının somut delillerle ispatlanması gerekir; Yargıtay uygulamasında bu saik kanıtlanamadığında şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği bu bentten mahkumiyet kurulamayacağı kabul edilmektedir.

İşleniş biçimine bağlı artırım (m. 152/2)

Suçun yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak; toprak kayması, çığ, sel veya taşkına neden olarak ya da radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak işlenmesi halinde, birinci fıkraya göre verilecek ceza bir katına kadar artırılır. Bu oran 2014 yılında 6545 sayılı Kanun’la “iki katına kadar” ifadesinden “bir katına kadar” ifadesine indirilmiştir.

Kamu hizmetinin aksaması (m. 152/3)

Mala zarar verme sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetleri geçici de olsa aksamışsa verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Kanun ayrıca ibadethanelere ve mezarlıklara zarar vermeyi (TCK m. 153) ve başkasına ait taşınmazın sınırlarını değiştirme veya işgal gibi fiilleri (hakkı olmayan yere tecavüz, TCK m. 154) ayrı suçlar olarak düzenlemiştir.

Başka suçlarla ilişkisi

Hırsızlık ve konut dokunulmazlığı

Hırsızlık için kapı, kilit veya pencere kırılmışsa hırsızlığın yanında ayrıca mala zarar verme suçu oluşur. Hırsızlık amacıyla işlenen mala zarar vermede şikayet aranmaz (TCK m. 142/4). Buna karşılık zarar, çalınan eşyanın kendisinde meydana gelmişse ayrıca ceza verilmez. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, trafik levhasının sökülerek çalınmaya teşebbüs edildiği bir olayda hırsızlık ile kamu malına zarar vermenin aynı konuyu içerdiğinden ayrıca kamu malına zarar cezası verilemeyeceğine karar vermiştir (14.01.2025, 2024/16756 E., 2025/212 K.). Ayrıntılar için hırsızlık ve konut dokunulmazlığını ihlal yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yangın ve genel güvenlik

Bir aracın veya işyerinin yakılması, olayın büyüklüğüne göre yakarak mala zarar verme ya da genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçunu (TCK m. 170) oluşturabilir. Yargıtay 16. Ceza Dairesi, bir market yakma olayında eylemin yakarak mala zarar verme (m. 152/2-a) olarak nitelendirilmesi gerektiğine karar vermiştir (03.07.2017, 2017/1160 E., 2017/4608 K.). Yargıtay 15. Ceza Dairesi de koğuşta yangın çıkarılması olayında fikri içtima gereği yalnızca yakarak mala zarar verme hükümlerinin uygulanacağını belirtmiştir (22.03.2016, 2015/13019 E., 2016/2649 K.). Yangının insanların hayatı veya malları için genel bir tehlike yarattığı hallerde ise TCK m. 170 gündeme gelir.

Kavga ve yaralama

Bir tartışma sırasında karşı tarafın telefonunun kırılması veya gözlüğünün parçalanması, kasten yaralama ile birlikte mala zarar verme suçunu da oluşturabilir. İki suç farklı hukuki değerleri koruduğundan ayrı ayrı değerlendirilir. Kasten yaralama için kasten yaralama yazımıza bakabilirsiniz.

Teşebbüs, iştirak ve toplu olaylar

Mala zarar verme, icra hareketlerinin bölünebildiği bir suçtur; bu nedenle teşebbüs mümkündür. Bir aracın yakılmak istenip yangının söndürülmesi veya benzin kapağının kırılıp aracın tutuşturulamaması gibi hallerde teşebbüs hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK m. 35). Yargıtay uygulamasında bu tür olaylarda yakarak işleme artırımının, 2014’te değişen “bir katına kadar” oranına göre yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Birden fazla kişinin katıldığı olaylarda her katılanın sorumluluğu kendi katkısına göre belirlenir. Zarara doğrudan katılanlar fail, başkasını teşvik eden azmettiren, araç gereç temin eden veya gözcülük yapan ise yardım eden olarak sorumlu tutulabilir. Toplumsal olaylar ve gösteriler sırasında kamu mallarına verilen zararlarda, faillerin kimliğinin kamera kayıtlarıyla tek tek tespit edilmesi gerekir; olay yerinde bulunmak tek başına suça iştirak anlamına gelmez.

Zararın tespiti ve tazminat

Mala zarar verme dosyalarında zararın miktarı, hem cezanın belirlenmesinde hem de uzlaştırma, etkin pişmanlık ve HAGB gibi kurumların uygulanmasında belirleyicidir. Bu nedenle zararın objektif olarak tespiti önem taşır. Küçük zararlarda fatura veya usta raporu yeterli olabilirken, binalarda, araçlarda veya ticari tesislerde bilirkişi incelemesi yapılması uygun olur.

  • Tamir bedeli ve değer kaybı: Zarar, malın eski haline getirilmesi için gereken bedel ile tamir sonrası kalan değer kaybını kapsayabilir.
  • Kullanım kaybı: Aracın veya işyerinin kullanılamadığı süre boyunca uğranılan kayıp, hukuk mahkemesinde ayrıca talep edilebilir.
  • Güncel değer: Etkin pişmanlıkta zararın ödeme tarihindeki değeriyle karşılanması aranır. Yıllar sonra yapılan ve enflasyon karşısında yetersiz kalan bir ödeme, mağdurun rızası olmadan indirim sağlamayabilir.

Ceza yargılaması ile tazminat yolu birbirinden bağımsızdır. Zarar gören, ceza davasında katılan olarak yer alırken hukuk mahkemesinde de tazminat davası açabilir. Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı değildir; ceza mahkemesince tespit edilen maddi olgular ise hukuk yargılamasında önem taşır (TBK m. 74).

Yaptırım ve usul

Temel hal (m. 151/1) Nitelikli hal (m. 152)
Ceza 4 ay – 3 yıl hapis veya adli para cezası 1 – 4 yıl hapis; işleniş biçimine göre artırım
Şikayet Gerekli, 6 ay içinde Aranmaz
Uzlaştırma Var (şikayete bağlı suç) Yok
Görevli mahkeme Asliye ceza Asliye ceza; m. 152/3 artırımıyla üst sınır on yılı aşarsa ağır ceza
Dava zamanaşımı 8 yıl Kural olarak 8 yıl; yakarak işlenmesi gibi artırımlı hallerde 15 yıla çıkabilir

Şikayet ve uzlaştırma

Temel mala zarar verme şikayete bağlıdır: Şikayet, fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m. 73). Şikayetten vazgeçme davayı düşürür; süre ve vazgeçmenin sonuçları için şikayet hakkı yazımıza bakabilirsiniz. Şikayete bağlı olduğu için temel hal uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-a); uzlaşma sağlanıp edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilir. Ayrıntılar için uzlaştırma yazımıza bakabilirsiniz. Nitelikli haller ise re’sen soruşturulur ve uzlaştırmaya tabi değildir.

Yakınlar arası, etkin pişmanlık

Suçun ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy veya altsoy ya da aynı konutta yaşayan kardeş gibi yakınların zararına işlenmesi halinde ceza verilmez; bazı daha uzak yakınlarda ceza indirilir (TCK m. 167). Fail, kovuşturma başlamadan önce zararı aynen düzelterek veya tazmin ederek tamamen giderirse cezanın üçte ikisine, kovuşturma sırasında hüküm verilinceye kadar giderirse yarısına kadar indirim yapılır (TCK m. 168). Kısmi tazminde mağdurun rızası aranır. Kurumun genel çerçevesi etkin pişmanlık yazımızda yer alıyor.

HAGB, erteleme ve adli para cezası

Mala zarar verme dosyalarında sonuç ceza çoğu zaman düşük kaldığından hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ertelenme veya adli para cezasına çevrilme sık uygulanır. HAGB için zararın tamamen giderilmesi şartı aranır; kamu malına verilen zararda bu, ilgili idarenin zararının karşılanması anlamına gelir. Adli para cezasında bir gün karşılığı tutar, 2024’ten bu yana 100 TL ile 500 TL arasında, kişinin ekonomik durumu gözetilerek belirlenir (TCK m. 52/2).

Kanun yolu

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir. Mahkeme hükmüne karşı istinaf süresi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır.

Zarar gören ve şüpheli için adımlar

Malınıza zarar verildiyse

  1. Zararı belgeleyinHasarın fotoğraflarını ve videosunu çekin; tamir veya ekspertiz raporu ile fatura alın. Zarar büyükse savcılıktan keşif ve bilirkişi incelemesi talep edin.
  2. Faili tespit etmeye yardımcı delilleri toplayınKamera kayıtları ve tanıklar, özellikle gece işlenen fiillerde belirleyicidir. Kayıtların silinmeden korunması için hızla başvurun.
  3. Altı ay içinde şikayet edinTemel hal şikayete bağlıdır. Fail belli olmasa bile şikayet yapılabilir; süre, failin öğrenildiği tarihten başlar.
  4. Tazminatı ayrıca isteyinCeza davası zararın ödenmesini sağlamaz. Uzlaştırmada zararın karşılanmasını isteyebilir veya hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilirsiniz. Fiil aynı zamanda suç olduğundan tazminat için ceza zamanaşımı süresi de uygulanabilir.

Hakkınızda şikayet varsa

  • Kastın varlığını değerlendirin: Zarar dikkatsizlikle oluşmuşsa suç yoktur. Olayın akışını gösteren deliller bu noktada belirleyicidir.
  • Uzlaştırmayı değerlendirin: Temel halde zararın karşılanması karşılığında uzlaşma sağlanabilir ve dosya kapanır.
  • Nitelikli hal iddiasını sorgulayın: Malın kamu malı olup olmadığı veya öç alma amacının bulunup bulunmadığı, ceza aralığını ve şikayet şartını değiştirir.
  • Zararı erken giderin: Etkin pişmanlık indirimi kovuşturma başlamadan önce daha yüksektir.

Sık yapılan hatalar

  • Altı aylık şikayet süresini failin kimliğinin kesinleşmesini bekleyerek kaçırmak.
  • Zararın miktarını belgelemeden uzlaştırma görüşmesine girmek.
  • Trafik kazasında verilen zararı ceza şikayetiyle takip etmeye çalışmak; dikkatsizlikle verilen zarar suç değildir ve sigorta ile tazminat yoluyla çözülür.
  • Kiracı ile ev sahibi arasındaki tahliye sırasında oluşan hasarı, kast unsuru araştırılmadan doğrudan suç olarak nitelendirmek.
  • Kamu malına zarar verilmesinin şikayetten vazgeçmeyle sona ereceğini düşünmek.
  • Şüpheli olarak zararı hüküm aşamasına kadar ödememek ve HAGB şartını yerine getirememek.
Malınıza zarar mı verildi veya hakkınızda şikayet mi var?
Şikayet, uzlaştırma ve tazminat yollarını dosyanıza göre birlikte değerlendirelim.

Sık sorulan sorular

Mala zarar verme şikayete bağlı mı?

Temel hali (TCK m. 151/1) şikayete bağlıdır ve altı ay içinde şikayet edilmelidir. Kamu malına zarar verme, yakarak zarar verme gibi nitelikli haller (TCK m. 152) ise re’sen soruşturulur.

Aracımı çizen kişiye ne ceza verilir?

Aracın çizilmesi temel mala zarar verme suçunu oluşturur ve 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülür. Şikayete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; uzlaşmada genellikle tamir bedelinin ödenmesi kararlaştırılır.

Kamu malına zarar vermenin cezası nedir?

Kamu kurumlarına ait veya kamu hizmetine ayrılmış mallara zarar verilmesi nitelikli haldir ve 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası gerektirir. Şikayet aranmaz ve uzlaştırma uygulanmaz.

Zararı ödersem dava düşer mi?

Temel halde uzlaşma sağlanır veya şikayetçi vazgeçerse dava düşer. Nitelikli halde zararın ödenmesi davayı düşürmez; etkin pişmanlık nedeniyle cezada indirim sağlar ve HAGB şartını yerine getirir.

Duvara yazı yazmak suç mudur?

Evet. Başkasına ait bir binanın veya duvarın boya ile kirletilmesi, kanundaki kirletme hareketi kapsamında mala zarar verme suçunu oluşturur. Bina kamuya aitse nitelikli hal uygulanır ve şikayet aranmaz. Yazının içeriği ayrıca başka bir suç oluşturabilir.

Hırsızlık sırasında verilen zarar ayrıca cezalandırılır mı?

Hırsızlık için kapı veya pencere kırılmışsa evet, ayrıca mala zarar verme suçu oluşur ve şikayet aranmaz. Zarar çalınan eşyanın kendisinde oluşmuşsa ayrıca ceza verilmez.

Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Kulaçoğlu Hukuk Bürosu
Yazı hakkında
Kulaçoğlu Hukuk Bürosu
Ceza Hukuku
Tamer KulaçoğluHukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu Avukat

Büromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.

Online Görüşme Planla
Bu konuda hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?

Bize ulaşın; konunuzu doğru avukatla görüşmenizi sağlayalım.

Bize Ulaşın