Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu

Ceza HukukuRuhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu

Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma suçu, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 13. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun’un amacı, silah sahiplerinin belirli standartlara uymasını ve kamu güvenliğinin korunmasını sağlamaktır. 30.11.2024’te yürürlüğe giren 7533 sayılı Kanun ile cezalar belirgin biçimde artırılmış, silahın ana ve balistik önemi haiz parçaları da suçun konusuna alınmıştır.

Bu yazıda silah kavramını, ruhsatsız ateşli silah ve mermi bulundurma, taşıma ve satın alma suçlarını, cezayı artıran ve azaltan halleri, yasak bıçak ve aletleri, suç sayılmayan silahları, hukuka aykırı aramanın sonuçlarını ve yargılamada uygulanabilecek seçenekleri güncel cezalarla birlikte ele alıyoruz.

Silah nedir?

Türk Dil Kurumu silahı, saldırı veya savunma amacıyla kullanılan araç olarak tanımlar. Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik ise silahı daha teknik biçimde tanımlar: uzaktan veya yakından canlıları öldürebilen, yaralayabilen, etkisiz bırakabilen, organizmaları hastalandırabilen, cansızları parçalayabilen veya yok edebilen, ruhsata tabi araç ve aletlerin tümü.

Silah kavramı 6136 sayılı Kanun, bu Kanun’un Yönetmeliği ve Türk Ceza Kanunu’nda yer alır. TCK genel bir tanım vermek yerine, 6/1-f bendinde silah sayılan şeyleri sıralar:

• Ateşli silahlar,
• Patlayıcı maddeler,
• Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet,
• Saldırı ve savunma amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler,
• Yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeler.

Ruhsatsız bulundurma, taşıma ve satın alma (13/1)

6136 sayılı Kanun ateşli silahlar ile bıçak ve diğer aletleri ayrı düzenler. 13/1’e göre, Kanun kapsamına giren ateşli silahları, mermileri veya bunların ana ya da balistik önemi haiz parçalarını ruhsatsız olarak satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. 7533 sayılı Kanun’dan önce bu ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adli para cezasıydı; 30.11.2024’ten önce işlenen fiillere lehe olan eski hüküm uygulanır.

• Bulundurma: Silahın ruhsat olmadan konutta, işyerinde, araçta veya başka bir yerde kişinin hakimiyeti altında tutulmasıdır.
• Taşıma: Kayıt dışı bir silahın üzerinde taşınması veya yalnızca bulundurma ruhsatı olan bir silahın konut ya da işyerinden çıkarılarak üzerinde taşınmasıdır. Bulundurma ruhsatı, taşıma yetkisi vermez.
• Taşıma ruhsatı: Yalnızca kanunda veya yönetmelikte belirlenen meslek gruplarına ya da belirli hukuki statüdeki kişilere verilir.
• Satın alma: Ruhsatsız ateşli silah satın almak da aynı cezayı gerektirir.
• Mermi ve parçalar: Ruhsatsız mermi satın almak, bulundurmak veya taşımak da suçtur. 7533 ile namlu, sürgü, gövde ve iğne gibi ana veya balistik önemi haiz parçalar da suçun konusuna alınmıştır.

Ruhsatlı silahın ruhsat yükümlülüklerine aykırı davranılması (örneğin süresi geçmiş ruhsat, ikamet değişikliğinde nakil izni alınmaması, ölüm veya devir sonrası yükümlülüklerin yerine getirilmemesi) bakımından 7533 ile mülki idare amirince verilen 10.000 TL ile 25.000 TL arasında idari para cezaları öngörülmüştür. Bu hallerde fiilin suç mu yoksa idari yaptırım mı gerektirdiği somut olaya göre değerlendirilir.

Ceza tablosu (2026)

Cezayı artıran haller

Nitelik bakımından vahamet

Kanun’un 12/4 maddesinde sayılan silahlar, yani tam otomatik silahlar, tüfekler, dürbünlü veya susturuculu tabancalar, lazer nişangahlı tabancalar ve benzerleri ile bunların mermi ve parçaları söz konusu olduğunda ceza beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezasıdır (13/2).

Sayı bakımından vahamet

Silah, mermi veya parçaların sayı bakımından vahim olması halinde de aynı ceza uygulanır. Kanun somut bir sayı belirtmez; vahamet, silahın niteliği ve olayın özellikleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. Yargıtay uygulamasında niteliksiz silahlarda dörtten fazla silahın, mermilerde ise binlerle ifade edilen miktarların vahamet oluşturduğunun kabul edildiği belirtilmektedir; ancak bu sınırlar kesin kurallar değildir.

Özel yerler ve askeri silahlar

Ek madde 1 uyarınca duruşma salonları, ceza infaz kurumları, okullar, sendika ve dernek binaları gibi Kanun’da sayılan yerlerde silah taşınması halinde ilgili kanunlardaki cezalar iki kat uygulanır. Ek madde 5’e göre ise top, havan, roketatar ve makineli tüfek gibi askeri silahlar veya mermileri söz konusu olduğunda 12 ve 13. maddelere göre verilecek cezalar bir kat artırılır.

Cezayı azaltan haller

Tek silah ve mutat mermi (13/3)

Kanun’un 12/4 maddesinde sayılan nitelikte olmayan tek bir ateşli silah ile kişisel kullanıma yetecek mutat sayıda mermi veya parçanın ev veya işyerinde bulundurulması halinde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıdır. 7533’ten önce bu hal için bir yıldan iki yıla kadar hapis ve yirmi beş günden yüz güne kadar adli para cezası öngörülüyordu. Mutat sayı kanunda belirtilmemiştir; silahın türüne göre olağan kullanım miktarı esas alınır. Silahın evden veya işyerinden çıkarılıp taşınması bu indirimli halden yararlanmayı engeller.

Pek az sayıda mermi (13/4)

Mahkemece vahim sayılmayan pek az sayıda mermi veya parçanın bulundurulması veya taşınması halinde altı aya kadar hapis ve otuz günden beş yüz güne kadar adli para cezası verilir. Bu hüküm yalnızca mermi ve parçalar için geçerlidir; silahla birlikte mermi bulunduruluyorsa uygulanmaz. Yargıtay uygulamasında genellikle elli ve daha az merminin bu kapsamda değerlendirildiği belirtilmektedir.

Yasak bıçak ve aletler (6136 m. 4 ve 15)

Kanun’un 4. maddesi; kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala, kılıç, kasatura, süngü, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar, topuz, topuzlu kamçı, boğma teli veya zinciri, muşta ve salt saldırı ve savunma amacıyla kullanılmaya mahsus benzeri aletlerin yapımını yasaklar. Bu aletleri satan, satın alan, taşıyan veya bulunduranlar altı aydan bir yıla kadar hapis ve yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır (15/1).

• Vahamet: Bıçak veya aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde ceza yarıdan bir katına kadar artırılır (15/2).
• Amaç dışı satış: Yapımına izin verilen bıçak ve aletleri kullanma amacı dışında satanlar da aynı cezalarla sorumludur (15/3).
• Saldırı amacıyla taşıma: Kanun kapsamı dışındaki silahlar, bıçaklar ve aletleri saldırı amacıyla taşıyanlara üç aya kadar hapis veya adli para cezası verilir (15/4).

Sustalı olmayan, elle açılıp kapanan veya susta mekanizması bozuk çakılar kural olarak bu kapsamda değildir. Yargıtay, ele geçirilen bıçağın Kanun’un 4. maddesinde sayılan türlerden olup olmadığının bilirkişi incelemesiyle belirlenmesini arar.

Suç sayılmayan silahlar ve kurusıkı tabancalar

Kanun bazı silah ve aletleri kapsam dışında tutar:

• Yalnızca sporda kullanılan yivli ateşsiz silahlar ve mermileri ile yivsiz tüfekler ve mermileri (bu silahlara ilişkin ayrı izin kuralları saklıdır),
• Ev gereçleri,
• Tıp, sanayi, tarım ve spor alanlarında kullanılan aletler,
• Bir meslek veya sanatın icrası için gerekli bıçak, şiş, raspa ve benzerleri,
• Hatıra niteliğindeki silahlar: Görevi nedeniyle devletçe verilmiş veya bu amaçla temin edilmiş olup görev sona erdikten sonra meskende kalan ya da yakınlara intikal eden kılıç, meç ve benzeri aletler için izin belgesi aranmaz. Bunlar bulundurulabilir, ancak taşınamaz.

Ses ve gaz fişeği atabilen (kurusıkı) silahlar uzun süre ayrı bir mevzuata tabiydi. 7533 sayılı Kanun ile bu silahlara ilişkin rejim köklü biçimde değiştirilmiş; kurusıkı veya gaz silahlarının öldürmeye elverişli hale getirilmesi Kanun’un 12. maddesi kapsamında ruhsatsız üretim sayılmıştır. Kurusıkı silah edinme ve taşımaya ilişkin güncel izin ve bildirim koşullarının işlem öncesinde kolluktan teyit edilmesi gerekir.

Arama, yaptırım ve usul

Hukuka aykırı arama

Silah dosyalarında delil çoğunlukla bir arama sonucunda elde edilir. Arama, hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcının yazılı emriyle ve kanundaki koşullara uygun yapılmalıdır. Hukuka aykırı aramayla elde edilen deliller hükme esas alınamaz ve yargılamanın hiçbir aşamasında kullanılamaz. Ayrıntı için hukuka aykırı deliller ve delil yasağı yazımıza bakabilirsiniz.

Usul kuralları

• Soruşturma: Suç şikayete bağlı değildir; şüphe öğrenildiğinde soruşturma kendiliğinden başlar. Uzlaştırma uygulanmaz. Hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan 13/4 ve 15/4 hallerinde ön ödeme (TCK 75) önerilir; diğer fıkralarda üst sınır altı ayı aştığından ön ödeme yoktur.
• Görevli mahkeme: Asliye ceza mahkemesi; askeri silahlar gibi artırımla üst sınırın on yılı aştığı hallerde ağır ceza mahkemesi.
• Dava zamanaşımı: 13/1, 13/3, 13/4 ve 15. madde suçları için 8 yıl; üst sınırı beş yılı aşan 13/2 için 15 yıl.
• Seri muhakeme: 7533 ile 13/1 seri muhakeme kapsamından çıkarılmıştır. 13/3 ile 15. maddedeki suçlar bakımından, kamu davasının açılmasının ertelenmesi uygulanmayan hallerde ve şüphelinin müdafi huzurunda kabulüyle seri muhakeme usulü uygulanabilir; bu durumda ceza yarı oranında indirilir.
• Basit yargılama: Üst sınırı iki yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda iddianamenin kabulünden sonra uygulanabilir. 7533 ile 13/3 bu usulün dışında bırakılmıştır; 13/4 ve 15/1 bakımından gündeme gelebilir.

Verilebilecek kararlar ve seçenek yaptırımlar

Yargılama sonunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedbiri, davanın reddi veya düşme kararlarından biri verilir. Silah ve mermiler her durumda müsadere edilir.

• Adli para cezasına çevirme: Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kişinin kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu, pişmanlığı ve suçun özellikleri gözetilerek adli para cezasına çevrilebilir; hapisle birlikte adli para cezası verilmiş olması buna engel değildir. 13/1’de alt sınır iki yıl olduğundan bu imkan pratikte 13/3, 13/4 ve 15. madde suçlarında gündeme gelir.
• Erteleme: İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiil sırasında on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişiler için bu sınır üç yıldır. Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması ve yeniden suç işlemeyeceği kanaati gerekir. Denetim süresi bir yıldan üç yıla kadardır ve mahkum olunan cezadan az olamaz. Ayrıntı için hapis cezasının ertelenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
• HAGB: Hükmedilen ceza iki yıl veya daha az ise, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve varsa zararın tamamen giderilmesi koşullarıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Denetim süresi beş yıldır. Güncel koşullar için HAGB nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Ruhsatsız silahla bir yaralama veya öldürme fiili işlenmişse, 6136’ya muhalefet ayrı bir suç olarak cezalandırılır; silahla işlenen suç ayrıca kendi hükümlerine göre değerlendirilir. Silahla işlenen kasten yaralama nitelikli hal sayılır; ayrıntı için kasten yaralama suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Bulundurma ile ticaret arasındaki sınır

Kişinin elinde birden fazla silah veya çok sayıda mermi ele geçirildiğinde, savcılık bazen olayı satma amacıyla bulundurma olarak nitelendirir. Bu durumda Kanun’un 12. maddesindeki silah ticareti suçu gündeme gelir ve ceza beş yıldan on iki yıla kadar hapse çıkar; dava ağır ceza mahkemesinde görülür. Satış amacının varlığı; silahların sayısı ve çeşitliliği, ambalaj durumu, kişinin ekonomik durumu, yazışmalar, para transferleri ve tanık beyanları gibi somut delillerle ortaya konulmalıdır. Silahların sayıca çok olması tek başına ticaret kastını göstermez; bu halde 13/2’deki sayıca vahamet hükmü de değerlendirilebilir. Ayrıntı için silah kaçakçılığı ve ticareti yazımıza bakabilirsiniz.

Şüpheli için pratik adımlar

Arama sırasında arama kararını veya yazılı emri görmek isteyin ve tutanağı imzalamadan önce dikkatle okuyun; itirazlarınızı tutanağa yazdırın. Silahın size ait olmadığını veya varlığından haberdar olmadığınızı ileri sürüyorsanız, silahın bulunduğu yerin kimin kullanımında olduğunu gösteren delilleri erkenden toplayın. Ruhsat süresi dolmuş bir silah söz konusuysa, ruhsat yenileme başvurusu ve tarihlerini gösteren belgeleri dosyaya sunun.

Sık sorulan sorular

Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Yazı hakkında

Kulaçoğlu Hukuk Bürosu

Ceza Hukuku

Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu Avukat

Büromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.

Online Görüşme Planla