Anayasa Mahkemesi, arabuluculuk son tutanağında alacak kalemleri tek tek yazılmadığı için kıdem tazminatı ve fazla çalışma davasının usulden reddedilmesini aşırı şekilci buldu. Mahkeme, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi ve yeniden yargılama yapılmasını istedi.
- Karar
- AYM İkinci Bölüm, Durmuş Çelik başvurusu, B. No: 2023/33449, 18 Mayıs 2026. Resmi Gazete: 20 Ekim 2026.
- Sorun ne idi?
- Son tutanakta uyuşmazlık yalnızca “işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan talepler” olarak yazılmış, alacak kalemleri ayrı ayrı gösterilmemişti.
- AYM ne dedi?
- Genel ifadeye dayanılarak dava şartının yerine gelmediğinin kabulü aşırı şekilcidir; mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmiştir.
- Sonuç
- Dosya yeniden yargılama için iş mahkemesine gönderildi.
Olay ve dava süreci
İşçi, askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirdikten sonra kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talebiyle 10 Ağustos 2018’de arabulucuya başvurdu. Anlaşma sağlanamayınca 28 Eylül 2018’de dava açtı.
| Aşama | Karar | Gerekçe |
|---|---|---|
| İlk derece (Afyonkarahisar İş Mahkemesi) | Kabul | Kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacağına hükmedildi |
| İstinaf (Konya BAM 8. Hukuk Dairesi) | Usulden ret | Alacak kalemleri son tutanakta gösterilmediği için dava şartı yerine gelmemiş sayıldı |
| Anayasa Mahkemesi | İhlal, yeniden yargılama | Genel ifadeye dayanan ret aşırı şekilci; mahkemeye erişim hakkı ihlal edildi |
AYM’nin gerekçesi
- Arabuluculuğun amacı meşru, sınırlama ölçülü olmalı: Zorunlu arabuluculuk dava şartı olarak öngörülebilir; ancak bu şartın yorumu mahkemeye erişimi ölçüsüz biçimde zorlaştırmamalıdır.
- Dosyanın tamamına bakılmalı: Arabuluculuk sürecindeki diğer tutanakta işverenin tazminat ödemeyeceğini bildirdiği kayıt altına alınmıştı. İşçinin bu talepleri arabuluculuğa taşıdığı ve işverenin buna itiraz etmediği anlaşılıyordu.
- Arabulucunun bilgilendirme yükümlülüğü: Tutanağın içeriği ve düzenlenme şekli konusunda tarafları bilgilendirmek arabulucunun görevidir. İşçinin bilgilendirildiği tespit edilmeden eksikliğin bütün sonuçlarının işçiye yüklenmesi ölçüsüzdür.
AYM, arabulucunun kusurunu veya sorumluluğunu tespit etmedi; yalnızca derece mahkemesinin dava şartını yorumlama biçimini inceledi. Maddi ve manevi tazminat talepleri reddedildi, yargılama giderlerinin ödenmesine karar verildi.
Uygulamaya etkisi
İş mahkemeleri, arabuluculuk son tutanağında yer almayan alacak kalemleri için dava şartının yerine gelmediğini kabul edebiliyor. Karar, tutanakta genel bir ifade kullanılmışsa mahkemenin yalnızca son tutanağa değil, başvuru formu ve diğer tutanaklar dahil arabuluculuk dosyasının tamamına bakması gerektiğini vurguluyor.
Karar, işçi lehine önemli bir güvence getiriyor; ancak her davada aynı sonucun çıkacağı anlamına gelmiyor. Talebin arabuluculuğa taşındığının dosyadan anlaşılması gerekiyor.
İşçi ve işveren ne yapmalı?
- Başvuruda kalemleri tek tek yazınKıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin, hafta tatili ve genel tatil gibi her alacağı başvuru formunda ayrı ayrı belirtin.
- Son tutanağı imzalamadan okuyunTutanakta bütün alacak kalemlerinin yer aldığını kontrol edin. Eksik varsa imzalamadan önce arabulucudan düzeltilmesini isteyin.
- Arabuluculuk belgelerini saklayınBaşvuru formu, ara tutanaklar, yazışmalar ve son tutanağın tamamını saklayın. Davada bu belgelerin hepsini dosyaya sunun.
- Usulden ret kararına karşı yolları değerlendirinBenzer gerekçeyle verilen ret kararlarında kanun yollarını ve bireysel başvuru süresini (kesin karardan itibaren 30 gün) kaçırmayın.
Sık sorulan sorular
Tutanakta “tüm işçilik alacakları” yazıyorsa dava açabilir miyim?
AYM’ye göre yalnızca genel ifade kullanıldığı için dava reddedilmemeli; mahkeme dosyanın tamamına bakarak talebin arabuluculuğa taşınıp taşınmadığını değerlendirmelidir. Yine de en güvenli yol, kalemlerin tek tek yazılmasıdır.
Bu karar başka davalarda da uygulanır mı?
Bireysel başvuru kararları somut olaya ilişkindir; ancak mahkemeler benzer uyuşmazlıklarda AYM’nin ilkelerini dikkate almak durumundadır.
Davam bu gerekçeyle reddedildi ve kesinleşti. Ne yapabilirim?
Kesin karardan itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir. Süre geçmişse durum ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynaklar: Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, Durmuş Çelik başvurusu, B. No: 2023/33449, K.T. 18.05.2026 (RG 20.10.2026); 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3.
Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu AvukatBüromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.
Online Görüşme Planla
