Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı ve dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Verilmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermiyor.
- Karar
- AYM, E. 2025/156, K. 2026/131, karar tarihi 4 Haziran 2026. Resmi Gazete: 30 Eylül 2026, S. 33386.
- Ne iptal edildi?
- TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresi. Yoksulluk nafakası kaldırılmadı.
- Ne zaman uygulanacak?
- İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kural uygulanıyor.
- Ödenen nafakalar ne olacak?
- Kendiliğinden kesilmiyor. Kaldırma veya azaltma için dava açılması gerekiyor.
Karar ne diyor?
Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin itirazı üzerine inceleme yapan Anayasa Mahkemesi, iptal kararını oyçokluğuyla verdi. Mahkemeye göre kanunun lafzı süresiz nafakaya izin veriyor ama bunu zorunlu kılmıyor; buna karşın yerleşik uygulama süresiz nafakayı her durumda zorunlu kabul ediyor ve hakime süre konusunda takdir yetkisi tanımıyor.
- Belirlilik: Kanun metni ile uygulama arasındaki bu fark, kuralı öngörülemez kılıyor.
- Ölçülülük: Hiçbir ölçüt belirlenmeden süresiz ödeme öngörülmesi, kusurlu olması gerekmeyen nafaka yükümlüsü için ağır bir yük oluşturuyor (Anayasa m. 2, 5 ve 17).
- Belirli bir yıl sınırı yok: AYM, nafakanın belirli bir süreyle sınırlanmasını öngörmüyor. Hakimin süreyi somut olaya göre belirleyebilmesi için kanunda belirli ve öngörülebilir bir çerçeve kurulmasını istiyor.
Önce ve sonra
| Konu | 30 Haziran 2027’ye kadar | 30 Haziran 2027’den sonra |
|---|---|---|
| Nafakanın süresi | Uygulamada süresiz | Kanunda “süresiz” ibaresi yok; süre TBMM’nin düzenlemesine ve hakimin takdirine bağlı |
| Hakimin takdiri | Süre konusunda takdir tanınmıyor | Süreyi somut olaya göre belirlemesi bekleniyor |
| Kesinleşmiş nafaka kararları | Aynen devam | Kendiliğinden sona ermez; iptal kararları geriye yürümez (Anayasa m. 153/5) |
| Kaldırma ve azaltma | TMK m. 176’daki sebeplerle dava yoluyla | Aynı yol; yeni kuralların bu davalara etkisi düzenlemeye bağlı |
AYM’nin işaret ettiği ölçütler arasında evliliğin süresi, tarafların yaşı ve sağlık durumu, ekonomik durumları, eğitim düzeyi, çalışma imkanı ve nafakanın yükümlünün hayatına etkisi yer alıyor. Mahkeme, bazı durumlarda süresiz nafakanın hala mümkün olabileceğini, ancak bunun ölçütlerinin kanunda açıkça gösterilmesi gerektiğini belirtti.
Mevcut nafakalar ne olacak?
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları geriye yürümez. Bu nedenle verilmiş ve kesinleşmiş nafaka kararları 30 Haziran 2027’de kendiliğinden ortadan kalkmaz; ödeme yükümlülüğü devam eder.
Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için bugün olduğu gibi dava açılması gerekir. TMK m. 176’ya göre alacaklının yeniden evlenmesi veya ölümü halinde nafaka kendiliğinden sona erer; evlenmeksizin fiilen evlilik birliği içinde yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme halinde mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafaka artırılabilir ya da azaltılabilir.
Ödemeyi kendiliğinden kesmeyin. Mahkeme kararı olmadan nafaka ödemesini durdurmak icra takibine ve nafaka borcunun ödenmemesi nedeniyle tazyik hapsine yol açabilir.
Ne yapmalı?
- Nafaka ödeyenlerMevcut karar yürürlükte olduğu için ödemeye devam edin. Mali durumunuz değiştiyse veya TMK m. 176’daki bir sebep varsa kaldırma ya da azaltma davasını değerlendirin.
- Nafaka alanlarHakkınız kendiliğinden sona ermiyor. Nafakanın kaldırılması davası açılırsa yoksulluğun devam ettiğini gösteren belgeleri hazır tutun.
- Boşanma davası devam edenler30 Haziran 2027’den sonra verilecek kararlarda nafakanın süresi tartışma konusu olabilir. Talep ve savunmanızı evlilik süresi, yaş, sağlık ve çalışma imkanı gibi ölçütlere göre kurun.
- Yasal düzenlemeyi izleyinYeni sistemin ayrıntıları TBMM’nin yapacağı düzenlemeye bağlı. Düzenleme yapıldığında gelişmeyi bu sayfada güncelleyeceğiz.
Sık sorulan sorular
Ödediğim nafaka 30 Haziran 2027’de kendiliğinden bitecek mi?
Hayır. İptal kararı geriye yürümez; kesinleşmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermez. Kaldırma veya azaltma için dava açmanız gerekir.
Yoksulluk nafakası tamamen kaldırıldı mı?
Hayır. Yalnızca “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf nafaka istemeye devam edebilecek.
Nafaka en fazla kaç yıl sürecek?
Kararda belirli bir yıl sınırı yok. Sürenin nasıl belirleneceği TBMM’nin yapacağı düzenlemeye ve hakimin somut olaydaki takdirine bağlı.
Bu karar nedeniyle şimdi nafaka kaldırma davası açabilir miyim?
Dava açmak için TMK m. 176’daki bir sebebin bulunması gerekir. İptal kararının tek başına kaldırma sebebi sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır; durumunuz ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynaklar: Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131, K.T. 04.06.2026 (RG 30.09.2026, S. 33386); 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 175, 176; Anayasa m. 153.
Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu AvukatBüromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.
Online Görüşme Planla