Bir sabah kartınızla ödeme yapamadığınızı ya da bankanın mobil uygulamasında hesabınızın “bloke” göründüğünü fark edebilirsiniz. Çoğu zaman bunun nedeni, hakkınızda yürüyen bir icra takibinde alacaklının bankaya gönderttiği haciz ihbarnamesidir. Hesaptaki paranın tamamı bir anda kullanılamaz hale gelir; maaşınız ya da emekli aylığınız da bu hesaba yatıyorsa sorun büyür.
Bu yazıyı borçlunun bakış açısından hazırladık. Banka hesabına haczin nasıl konulduğunu, hangi paraların korunduğunu, bankanın kendi blokesinin icra haczinden farkını ve blokeyi kaldırmak için hangi yolların, hangi sürelerde kullanılabileceğini adım adım anlatıyoruz. Bankaya ya da bir şirkete gelen ihbarnameye nasıl cevap verileceğini merak eden üçüncü kişiler için ayrı bir rehberimiz var: üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamesi (İİK 89).
- Hesaba nasıl haciz gelir?
- Takip kesinleştikten sonra alacaklının talebiyle icra dairesi bankaya haciz ihbarnamesi gönderir (İİK m. 89/1). Bu ihbarname bugün UYAP üzerinden elektronik ortamda iletilir.
- Hangi paralar korunur?
- Maaş ve ücretin kural olarak dörtte birinden fazlası, emekli aylığının ise nafaka ve SGK alacakları dışında hiçbir kısmı rızanız olmadan haczedilemez.
- Ne kadar süreniz var?
- Haczedilmezlik veya usulsüzlük iddiası için haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet yoluna başvurulur (İİK m. 16).
- En kesin çözüm?
- Borcun dosya hesabına göre ödenmesi ve icra dairesinin bankaya haczin kaldırılması yazısını göndermesi.
Banka hesabına haciz nasıl konulur?
Banka, hesabınızdaki paraya kendiliğinden el koymaz. Hesaptaki mevduat, sizin bankadan olan alacağınızdır. İcra hukukunda borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları, o üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamesi ile haczedilir. Bankaya gönderilen ihbarname de bu türdendir: bankaya, hesaptaki parayı artık size değil yalnızca icra dairesine ödeyebileceği bildirilir (İİK m. 89/1).
Bunun için kural olarak takibin kesinleşmiş olması gerekir. İlamsız takipte ödeme emrine süresinde itiraz edilmemişse ya da itiraz kaldırılmışsa takip kesinleşir; alacaklı ancak bundan sonra haciz isteyebilir. Kesinleşmeden önce hesabınıza haciz konulmuşsa iki ihtimal vardır: ya alacaklı mahkemeden ihtiyati haciz kararı almıştır ya da ortada bir usulsüzlük bulunmaktadır. Ödeme emrinin size hiç ulaşmadığını, haczi ilk kez banka blokesiyle öğrendiğinizi düşünüyorsanız, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca incelenmelidir.
Elektronik haciz ve bankanın cevabı
Uygulamada alacaklı vekilleri, takip kesinleşir kesinleşmez UYAP üzerinden borçlunun hesabı olabilecek bankaların tümüne aynı anda haciz ihbarnamesi gönderir. Banka ihbarnameyi aldığında hesaplarınızı tarar, ihbarname tarihindeki bakiyeyi dosya borcu kadar haczeder ve icra dairesine cevap verir. Bu nedenle haciz, çoğu zaman aynı gün birden fazla bankada görünür.
Haczedilen para hesabınızda kalır; ancak siz kullanamazsınız. Alacaklının talebi üzerine icra dairesi bankadan paranın dosyaya gönderilmesini ister. Para dosyaya aktarıldıktan sonra itirazlarınızı ileri sürmek zorlaşır; bu yüzden hızlı davranmak önemlidir.
Vergi dairesi ve SGK hacizleri
Hesabınıza konulan haciz bir icra dairesinden değil de vergi dairesi, belediye ya da SGK gibi bir kamu kurumundan geliyorsa, bu haciz 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre uygulanır. Bu durumda itiraz yolları, süreler ve görevli yargı yeri farklıdır; aşağıda anlattığımız icra mahkemesine şikayet yolu bu hacizler için uygulanmaz.
Haciz ile bankanın kendi blokesi aynı şey mi?
Hesabınızda gördüğünüz “bloke” ifadesi farklı hukuki sebeplere dayanabilir. Hangi yoldan çözüm aranacağı bu sebebe göre değişir. Önce blokenin kimin talebiyle ve hangi dayanakla konulduğunu öğrenin; bankanız size bunu bildirmek zorundadır ve haciz ise dosya numarasını verir.
| Bloke türü | Kim koyar, dayanağı ne? | Nasıl kaldırılır? |
|---|---|---|
| İcra haczi | İcra dairesi, alacaklının talebiyle, İİK m. 89/1 ihbarnamesiyle | Ödeme, icra mahkemesine şikayet, fazla haczin kaldırılması talebi |
| İhtiyati haciz | Mahkeme kararını icra dairesi uygular, takip kesinleşmeden önce | İhtiyati haciz kararına itiraz, teminat göstermek, ödeme |
| Kamu alacağı haczi | Vergi dairesi, belediye, SGK; 6183 sayılı Kanun | İlgili kurumun ve vergi yargısının yolları, ödeme veya yapılandırma |
| Bankanın kendi blokesi | Banka, kredi sözleşmesindeki rehin, hapis, takas veya mahsup hakkına dayanarak | Krediyle ilgili borcun ödenmesi veya bankayla anlaşma; uyuşmazlıkta genel mahkeme veya tüketici yolları |
Bankanın kendi kredi alacağı için uyguladığı bloke, icra haczi sayılmaz; bu blokeye karşı icra mahkemesine şikayet yoluna gidilemez. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 21.03.2025 tarihli, E. 2022/2, K. 2025/1 sayılı kararıyla (RG 17.07.2025), tüketici kredisinde borçlunun hapis, takas veya mahsup talimatı ya da muvafakati bulunuyorsa bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koyabileceği kabul edilmiştir. Bu karar, icra yoluyla yapılan haciz için geçerli olan emekli aylığı korumasını değiştirmez; yalnızca bankanın sözleşmeden doğan hakkına ilişkindir.
Hesaptaki hangi paralar haczedilebilir, hangileri korunur?
Genel kural, hesaptaki paranın tamamının haczedilebilmesidir. Vadesiz ve vadeli mevduat, döviz ve altın hesapları, yatırım hesaplarındaki varlıklar ve kiralık kasadaki değerler haczin konusu olabilir. Bazı paralar ise kaynakları nedeniyle kanunla korunur. Koruma kendiliğinden işlemez; çoğu durumda paranın kaynağını sizin göstermeniz ve süresinde şikayet etmeniz gerekir.
Maaşın yattığı hesap
Maaşınız bankaya yattığında, korumanın hesaba geçmekle ortadan kalkmadığı kabul edilir. Ancak icra dairesi ve banka, hesaptaki paranın maaştan geldiğini kendiliğinden bilemez; haciz ihbarnamesi çoğu zaman hesaptaki bakiyenin tamamına uygulanır. Bu durumda yapmanız gereken, maaş bordrosu, hizmet dökümü ve hesap hareketleriyle hesaba yatan tutarın maaş olduğunu göstererek haczin dörtte birle sınırlanmasını istemektir.
Hesapta maaş dışında başka gelirler de varsa ya da maaş aylar boyunca birikmişse, korumanın kapsamı tartışmalı hale gelir ve ispat yükü ağırlaşır. Maaşın yalnızca bu amaçla kullanılan ayrı bir hesaba yatması, kaynağı göstermeyi büyük ölçüde kolaylaştırır.
Emekli aylığının yattığı hesap
Emekli aylığı, nafaka borçları ve SGK alacakları dışında, borçlunun rızası olmadan haczedilemez. Rıza bakımından önemli bir ayrım vardır: haciz sırasında veya hacizden sonra verilen rıza geçerlidir; kredi sözleşmesi imzalanırken olduğu gibi önceden verilen “maaşım haczedilebilir” türü beyanlar ise icra haczi bakımından geçersizdir (İİK m. 83/a). Yukarıda anlattığımız bankanın kendi blokesi ise ayrı bir konudur ve İçtihadı Birleştirme kararına tabidir.
Ortak hesap ve başkasına ait para
Eşinizle ortak açtığınız bir hesaba ya da sizin adınıza açılmış ama başkasına ait paranın tutulduğu bir hesaba haciz konulabilir. Paranın gerçek sahibi borçlu değilse, bu kişinin istihkak iddiasında bulunması gerekir (İİK m. 96 vd.). Borçlunun kendisinin “para benim değil” demesi, kural olarak yeterli görülmez; hak sahibinin kendi adına ve belgeleriyle hareket etmesi gerekir. Ayrıntılar için istihkak davası yazımıza bakabilirsiniz.
Döviz, altın, yatırım hesabı ve kiralık kasa
Döviz ve altın hesapları da mevduat gibi haczedilir; bloke edilen tutar, dosyaya aktarılırken Türk lirasına çevrilir. Yatırım hesabındaki fon, hisse senedi ve benzeri varlıklar için haciz, aracı kuruma veya ilgili kuruluşa gönderilen ihbarnameyle uygulanır ve bu varlıklar paraya çevrilmeden alacaklıya ödenemez. Kiralık kasa ise bankanın sizin adınıza sakladığı bir eşya alanıdır; haciz memuru kasayı açtırarak içindeki kıymetli şeyleri haczedebilir. Şirketler için bu tablo daha da önemlidir: ticari hesaplarda maaş benzeri bir koruma bulunmadığından, haciz işletmenin günlük ödemelerini bir anda durdurabilir.
Blokeyi kaldırmanın yolları adım adım
Hesabınıza haciz konulduğunu öğrendiğinizde aşağıdaki sırayla ilerlemeniz, hem süreleri kaçırmamanızı hem de en uygun yolu seçmenizi sağlar.
- Haczin kaynağını öğreninBankanızdan blokenin dayanağını, hangi icra dairesi ve dosya numarasıyla konulduğunu isteyin. e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden de hakkınızdaki icra dosyalarını görebilirsiniz.
- Dosyayı inceleyinTakibin dayanağını, ödeme emrinin size hangi tarihte ve nasıl tebliğ edildiğini, takibin kesinleşip kesinleşmediğini ve dosya borcunun güncel tutarını kontrol edin.
- Koruma kapsamındaki parayı belirleyinHesapta maaş, emekli aylığı ya da başkasına ait para varsa, bunu gösterecek bordro, SGK kaydı ve hesap dökümlerini hemen hazırlayın.
- Süresinde şikayet edinHaczedilmezlik, fazla haciz veya usulsüz işlem iddiası için haczi öğrenmenizden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet dilekçesi verin ve paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir isteyin.
- Ödeme veya anlaşma seçeneğini değerlendirinBorç gerçekten varsa, dosya hesabını alıp ödeme yapmak ya da alacaklıyla anlaşmak en hızlı çözümdür.
- Haczin kaldırılmasını takip edinÖdeme veya mahkeme kararından sonra icra dairesinin bankaya haczin kaldırılması (fek) yazısını gönderdiğinden emin olun. Yazı gitmeden banka blokeyi kendiliğinden kaldırmaz.
İcra mahkemesine şikayet: süre, usul ve deliller
Hesabınıza konulan haciz kanuna aykırıysa ya da haczedilemeyecek bir parayı kapsıyorsa, bu işlemi icra mahkemesine şikayet edebilirsiniz. Şikayet, icra dairesinin işlemine karşı başvurulan bir hukuki çaredir ve dava açmaktan daha hızlı sonuç verir. Genel şartları ve süreleri hacze karşı şikayet ve haczin kaldırılması yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
- Süre: İşlemi öğrendiğiniz, tebliğ edilmişse tebliğ tarihinden itibaren 7 gündür (İİK m. 16). Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa kural olarak haczedilmezlik iddiası artık ileri sürülemez. Her yeni haciz işlemi, kendi şikayet süresini başlatır.
- Yer: Haczi uygulayan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi.
- Deliller: Maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü veya emekli aylığı bilgisi, hesap hareketleri, kira ya da nafaka belgeleri gibi paranın kaynağını gösteren belgeler.
- Tedbir: Şikayet kendiliğinden işlemi durdurmaz. Paranın alacaklıya ödenmemesi için ayrıca ihtiyati tedbir talep edilmelidir.
- Kanun yolu: İcra mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. 2026 yılı için istinaf sınırı 119.000 TL’dir; bu tutar her yıl yeniden belirlenir (İİK m. 363).
Kanunda haczedilemeyeceği belirtilen mal ve haklar hakkında borçlunun önceden yaptığı feragat geçerli değildir (İİK m. 83/a). Kredi sözleşmesinde “maaşımın tamamının haczine razıyım” yazması, icra haczi bakımından koruma hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Birden fazla bankada haciz: fazla haczin kaldırılması
Elektronik haciz sisteminde ihbarnameler bankalara aynı anda gider. Her banka, dosya borcunun tamamı için kendi hesabındaki parayı haczeder. Sonuçta toplam bloke, borcun birkaç katına ulaşabilir.
Kanun bu durumu açıkça sınırlar: borçlunun malvarlığından, alacaklının alacağına, faizine ve masraflara yetecek miktar haczedilir; ancak bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz (İİK m. 85/1, 7445 sayılı Kanun ile eklenen ibare). Örneğin dosya borcu 100.000 TL iken üç ayrı bankada 100.000’er TL bloke edilmişse, 200.000 TL’lik kısım fazla haciz niteliğindedir.
Böyle bir durumda önce icra dairesine dilekçe vererek fazla haczin kaldırılmasını isteyin. Talebiniz reddedilir ya da cevapsız kalırsa, bu işlemi de 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet edebilirsiniz. Alacaklı, bankalardan birindeki paranın dosyaya aktarılmasını isteyip diğerlerindeki hacizleri kaldırtarak da sorunu çözebilir; vekiliyle iletişime geçmek çoğu zaman en hızlı yoldur.
Borcu ödeyerek haczi kaldırmak
Borç gerçekten mevcutsa, hacizden kurtulmanın en kesin yolu ödemedir. Ödeme yapmadan önce icra dairesinden güncel dosya hesabını alın. Dosya hesabında asıl alacak, işlemiş faiz, icra masrafları, harçlar ve vekalet ücreti yer alır. Ödemeyi icra dairesinin hesabına yatırdığınızda dosya kapanır ve icra dairesi bankalara haczin kaldırılması yazısını gönderir.
Alacaklıyla doğrudan anlaşıp ödeme yaparsanız, alacaklının icra dairesine “haricen tahsil” beyanında bulunması gerekir. Bu beyan dosyaya girmeden haciz kalkmaz. Ödemenin dekontunu ve varsa yazılı anlaşmayı saklayın. Ödeme ve dosya kapatma süreci için icra borcu nasıl ödenir, icra dosyası nasıl kapatılır yazımıza bakabilirsiniz.
Hesaptaki haczedilmiş parayla ödeme
Bankada bloke edilen tutar borcun tamamını karşılıyorsa, alacaklının bu paranın dosyaya gönderilmesini istemesiyle borç kapanabilir. Siz de icra dairesine dilekçe vererek bloke tutarın dosyaya aktarılmasını ve dosyanın kapatılmasını talep edebilirsiniz. Böylece faizin işlemeye devam etmesi önlenir.
Taksit ve ödeme taahhüdü
İcra dairesinde yapılan taksit anlaşması ya da ödeme taahhüdü, kural olarak mevcut hacizleri kendiliğinden kaldırmaz. Alacaklı rıza gösterirse haczin kaldırılması da anlaşmaya eklenebilir. Ödeme taahhüdünü ihlal etmenin ayrıca cezai sonuçları vardır; taahhütte bulunmadan önce ödeme gücünüzü gerçekçi biçimde değerlendirin.
Para dosyaya aktarılmadan davranın. Haczedilen para icra dosyasına gönderilip alacaklıya ödendikten sonra geri almak için çoğu zaman dava açmak gerekir. Haczedilmezlik iddiası varsa, 7 günlük süre içinde hem şikayette bulunun hem de paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir isteyin.
Süreler ve dayanakları
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme emrine itiraz (genel haciz yolu) | Tebliğden itibaren 7 gün | İİK m. 62 |
| Hacze karşı şikayet (haczedilmezlik, fazla haciz, usulsüzlük) | Öğrenmeden itibaren 7 gün | İİK m. 16 |
| İstihkak iddiası (paranın başkasına ait olması) | Haczin öğrenilmesinden itibaren 7 gün | İİK m. 96 vd. |
| İcra mahkemesi kararına karşı istinaf | Tebliğden itibaren 2 hafta | İİK m. 363 |
Şikayet süresinin başlangıcı, haczin size tebliğ edildiği ya da haczi fiilen öğrendiğiniz tarihtir. Banka uygulamasında bu tarih genellikle blokeyi fark ettiğiniz ya da bankanın size bildirim yaptığı gündür. Bu tarihi gösteren bir kayıt (banka mesajı, ekran görüntüsü, yazı) saklamanız ileride işinize yarar.
Sık yapılan hatalar
- Blokeyi fark edip 7 günlük şikayet süresini bankayla yazışarak geçirmek.
- Maaşın yattığı hesapta başka gelirleri de toplamak ve böylece maaş korumasını ispat edilemez hale getirmek.
- Bankanın kredi alacağı için koyduğu blokeyi icra haczi sanıp icra mahkemesine başvurmak.
- Ödeme yaptıktan sonra haczin kaldırılması yazısının bankaya gönderilip gönderilmediğini takip etmemek.
- Birden fazla bankadaki toplam blokenin borcu aştığını fark edip fazla haczin kaldırılmasını istememek.
- Alacaklıya haricen ödeme yapıp alacaklının icra dairesine tahsil beyanında bulunmasını sağlamamak.
Sık sorulan sorular
Banka hesabıma haber verilmeden haciz konulabilir mi?
Evet. Hesaba haciz, bankaya gönderilen haciz ihbarnamesiyle konulur ve size ayrıca önceden haber verilmez. Ancak bunun için kural olarak takibin kesinleşmiş olması, yani ödeme emrinin size usulüne uygun tebliğ edilmiş ve itiraz süresinin geçmiş olması gerekir.
Maaş hesabımdaki paranın tamamı haczedilebilir mi?
Hayır. Hesaba yatan tutarın maaş olduğu gösterilirse haciz kural olarak dörtte birle sınırlanır. Bunun için 7 gün içinde icra mahkemesine şikayette bulunmanız ve maaş bordrosu ile hesap dökümlerini sunmanız gerekir.
Emekli maaşımın yattığı hesaba bloke konuldu, ne yapmalıyım?
Önce blokenin icra haczi mi, yoksa bankanın kredi alacağı için koyduğu bloke mi olduğunu öğrenin. İcra haczi ise ve nafaka veya SGK alacağı söz konusu değilse, 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet ederek haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Bankanın kendi blokesine ise 2025 tarihli İçtihadı Birleştirme kararı uygulanır.
Borcu ödedim, bloke ne zaman kalkar?
Ödeme icra dosyasına yansıdıktan sonra icra dairesi bankalara haczin kaldırılması yazısı gönderir. Banka bu yazıyı aldığında blokeyi kaldırır. Haricen ödeme yaptıysanız alacaklının tahsil beyanını dosyaya vermesi gerekir.
Birden fazla bankada aynı borç için bloke var, bu normal mi?
Uygulamada sık görülür; ancak toplam haciz borcu, faizi ve masrafları aşamaz (İİK m. 85/1). İcra dairesinden fazla haczin kaldırılmasını isteyebilir, talebiniz karşılanmazsa icra mahkemesine şikayet edebilirsiniz.
Hesaba sonradan yatan paralar da haczedilir mi?
Haciz ihbarnamesi kural olarak tebliğ tarihindeki bakiyeye uygulanır. Uygulamada alacaklılar, sonradan hesaba giren paralar için yeni ihbarname gönderebilmektedir. Bu nedenle borç ödenmedikçe hesap hareketleri yeniden haczedilebilir.
Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu AvukatBüromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.
Online Görüşme Planla