Borçlunun Evine Haciz Gelir mi? Konutta Haciz ve Ev Eşyalarının Haczedilmesi

İcra ve İflas HukukuBorçlunun Evine Haciz Gelir mi? Konutta Haciz ve Ev Eşyalarının Haczedilmesi

“Eve haciz gelir mi?” sorusu, icra takibiyle karşılaşan borçluların en çok merak ettiği konudur. Kısa cevap evettir; ancak 2023’ten bu yana konutta haciz yapılabilmesi için icra mahkemesinin onayı gerekir ve ailenin ortak kullanımındaki ev eşyası kural olarak haczedilemez. Borçlunun oturduğu ev ise haczedilebilir; yalnızca borçlunun durumuna uygun bir konut edinmesine yetecek değer korunur.

Bu yazıda konuyu borçlunun ve onunla birlikte yaşayan aile bireylerinin bakış açısından ele alıyoruz. Konutta haciz için mahkeme onayı sürecini, haciz günü neler olacağını, hangi eşyaların korunduğunu, eşe veya ev sahibine ait eşyalar için ne yapılacağını, haline münasip ev (meskeniyet) şikayetini ve haczedilen eşyanın akıbetini anlatıyoruz. Haczedilemeyen malların genel çerçevesi için haczedilemeyen mallar yazımıza bakabilirsiniz.

Konutta haciz için icra mahkemesi onayı (İİK 79/a)

7445 sayılı Kanun ile 05.04.2023 tarihinde İcra ve İflas Kanunu’na “Konutta haciz” başlıklı 79/a maddesi eklendi. Bu düzenlemeden önce alacaklının talebiyle icra memuru doğrudan borçlunun evine gidip haciz yapabiliyordu. Artık icra müdürü, haciz yapılması istenen yerin konut olduğunu tespit ederse, haciz kararını derhal icra mahkemesinin onayına sunmak zorundadır.

İcra mahkemesi dosya üzerinden inceleme yapar ve üç gün içinde karar verir. Mahkemenin bu konudaki kararı kesindir. Onay verilmeden konutta haciz yapılamaz. Mahkeme onayı, haczin yapılabileceği anlamına gelir; hangi eşyanın haczedilebileceği ise aşağıda anlatacağımız haczedilmezlik kurallarına tabidir.

Haciz, borçlunun konutunun yanında işyerinde ya da malının bulunduğu başka yerlerde de yapılabilir. İşyerinde haciz için 79/a maddesindeki onay aranmaz. Konut ile işyerinin aynı yerde bulunduğu durumlarda yerin niteliği icra müdürünce tespit edilir; bu tespite karşı da şikayet yoluna gidilebilir.

Haciz günü neler olur?

Haciz, icra müdürü veya yardımcısı tarafından, çoğunlukla alacaklı ya da vekilinin katılımıyla yapılır. Borçluya haciz günü önceden bildirilmez; bu nedenle haciz ekibinin kapıya gelmesi çoğu zaman sürpriz olur. Sürecin genel işleyişi şöyledir:

1. Kapının açılmasıBorçludan kapıyı açması istenir. Borçlu evde yoksa ve hemen getirilemiyorsa haciz yokluğunda da yapılabilir (İİK m. 80/2). Kapalı yerler ve dolaplar, borçlu açmazsa açtırılabilir; icra memuru gerektiğinde çilingir kullanabilir (İİK m. 80/3).
2. Kolluk desteğiİcra memurunun yazılı talebi üzerine kolluk görevlileri hacze yardım etmek zorundadır (İİK m. 81). Direnme veya engelleme halinde zor kullanılabilir.
3. Eşyaların belirlenmesiİcra memuru, evdeki eşyaları inceler; haczedilemeyen eşya ile haczedilebilecek kıymetli şeyleri ayırır. Borçlu ve evdekiler, üçüncü kişilere ait eşyayı bu aşamada bildirmeli ve tutanağa yazdırmalıdır (İİK m. 85/2).
4. Kıymet takdiri ve tutanakHaczedilen her mal için haciz memuru değer biçer (İİK m. 87) ve haciz tutanağı düzenlenir. Tutanak, haczin kapsamını ve itirazlarınızı gösteren temel belgedir.
5. Muhafaza veya yedieminHaczedilen mal ya alacaklının masrafıyla yediemin deposuna götürülür ya da yediemin sıfatıyla bir kişiye bırakılır (İİK m. 88). Para, kıymetli evrak ve değerli eşya icra dairesince saklanır.

Gece ve tatil günlerinde haciz yapılabilir mi?

Kural olarak gece vakti ve tatil günlerinde takip işlemi yapılamaz (İİK m. 51). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat önce sona eren süredir. Ancak kanun, tatil günlerinde haciz ve tebligat yapılabileceğini ve muhafaza tedbirleri alınabileceğini açıkça belirtir. Gece vakti ise haciz ancak borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa yapılabilir; bu istisna yalnızca haciz için geçerlidir, satış gibi diğer işlemlere uygulanmaz. Gece iş görülen yerlerde gece vakti hasılat haczi de mümkündür. Uygulamada icra daireleri hafta sonu çalışmadığından tatil gününde haciz nadirdir.

Hangi ev eşyası haczedilemez?

Ev eşyasına ilişkin kural da 7445 sayılı Kanun ile 2023’te köklü biçimde değişti. Önceki düzenlemede yalnızca “lüzumlu” eşya korunuyor, aynı işi gören birden fazla eşyanın fazlası haczedilebiliyordu. Bu nedenle ikinci televizyon, ikinci buzdolabı ya da lüks sayılan eşyalar sıkça haczediliyordu.

Yeni düzenlemeye göre, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve birlikte yaşadığı aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez (İİK m. 82/1-3). Ayrıca bu eşyalar, kendi bedelinden doğan borç için de artık haczedilemez; 82. maddenin ikinci fıkrasındaki istisnadan bu bent çıkarılmıştır.

Geçiş hükmüne göre bu değişiklik, 05.04.2023’ten önce haczedilmiş eşyaya uygulanmaz. Bu tarihten önce haczedilmiş ve hala yediemin deposunda bekleyen eşyalar için eski kurallar geçerlidir.

Hala haczedilebilecek mallar

Ev eşyası korumasının kapsamı geniş olsa da evdeki her şeyi kapsamaz. Ziynet eşyası, altın ve döviz, nakit para, değerli tablolar ve antikalar, koleksiyon niteliğindeki eşyalar haczedilebilir. Evde bulunan ancak ev eşyası niteliği taşımayan ticari mallar, işyerine ait stoklar ve borçlunun aracı da koruma kapsamı dışındadır. Borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli alet ve araçlar ise ayrı bir haczedilmezlik kuralına tabidir; bu konuyu haczedilemeyen mallar yazımızda ele aldık.

Eşe, çocuğa veya ev sahibine ait eşya

Haciz sırasında evde bulunan eşyanın borçluya ait olduğu kabul edilir. Kanun, birlikte oturulan yerlerde bu karineyi biraz yumuşatır: kadına, erkeğe veya çocuğa ait olduğu niteliğinden açıkça anlaşılan, ya da örf, sanat veya meslek gereği onlara ait olduğu belli olan eşyanın onlara ait olduğu kabul edilir (İİK m. 97/a). Bu karinenin aksini ispat yükü, iddia eden kişiye düşer.

Eşyalı kiralanan bir evde, ev sahibine ait olduğu kira sözleşmesinde demirbaş olarak gösterilen eşyalar borçlunun malı sayılmaz. Eşyanın borçluya değil de eşine, çocuğuna ya da ev sahibine ait olduğu iddiası, haciz sırasında tutanağa yazdırılmalı ve hak sahibi tarafından istihkak yoluyla ileri sürülmelidir (İİK m. 96 vd.). Bu süreçte fatura, banka ödeme kaydı ve kira sözleşmesi gibi belgeler belirleyicidir. Ayrıntılar için istihkak davası yazımıza bakabilirsiniz.

Borçlunun evi haczedilebilir mi? Haline münasip ev

Ev eşyası korumasından ayrı olarak, borçlunun oturduğu taşınmazın kendisi de haczedilebilir. Kanun burada tam bir yasak getirmez; dengeli bir koruma öngörür: borçlunun haline münasip evi haczedilemez (İİK m. 82/1-12). Bu korumaya uygulamada meskeniyet denir.

Haline münasip ev, borçlunun ve ailesinin sosyal ve ekonomik durumuna göre ihtiyacını karşılayacak, lüks olmayan konuttur. Borçlunun evi bu ölçüyü aşan bir değere sahipse, ev satılabilir. Ancak satış bedelinden, borçlunun haline münasip bir ev alabilmesi için gereken tutar ayrılarak borçluya bırakılır; kalan kısım alacaklılara ödenir (İİK m. 82/3).

• Değerin belirlenmesi: İcra mahkemesi, bilirkişi aracılığıyla hem evin değerini hem de borçlunun durumuna uygun bir evin bedelini belirler. Ölçüt, haciz tarihindeki durumdur.
• Tek ev şartı: Borçlunun birden fazla evi varsa koruma, kural olarak oturduğu ve ihtiyacına uygun olan ev için gündeme gelir.
• Kendi bedelinden doğan borç: Evin satın alma bedelinden doğan borçlar bakımından meskeniyet korumasının uygulanmayacağı kabul edilir (İİK m. 82/2).
• İpotekli ev: Borçlunun kendi rızasıyla ipotek verdiği evin rehnin paraya çevrilmesi yoluyla satışında, meskeniyet iddiasının dinlenmeyeceği kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi kararları ve eşin durumu

Anayasa Mahkemesi, haline münasip ev kuralının iptali istemini 16.04.2026 tarihli, E. 2025/275, K. 2026/83 sayılı kararıyla oybirliğiyle reddetti. Mahkeme, borçlunun barınma ihtiyacı ile alacaklının mülkiyet hakkı arasında makul bir denge kurulduğunu kabul etti.

Borçlu olmayan eşin meskeniyet şikayetinde bulunup bulunamayacağı ise tartışmalıdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi uygulamasında, borçlu olmayan eşin bu şikayeti yapamayacağı, aile konutu şerhi bulunsa bile sonucun değişmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi ise 25.12.2025 tarihli, E. 2025/262, K. 2025/265 sayılı kararında, kuralın şikayet hakkını sınırlamadığını, menfaati etkilenen üçüncü kişilerin İİK m. 16’ya göre şikayet edebileceğini belirterek itirazı reddetti. Uygulamanın bu karar ışığında nasıl şekilleneceği henüz netleşmemiştir; eşin hakları bakımından aile konutu şerhi ve diğer yollar ayrıca değerlendirilmelidir.

Haczedilmezlik ve meskeniyet şikayeti nasıl yapılır?

Haczedilemeyecek bir eşyanın ya da haline münasip evinizin haczedildiğini düşünüyorsanız, bu işlemi icra mahkemesine şikayet edersiniz. Şikayet, haczi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine dilekçeyle yapılır. Hacze karşı başvuru yollarının bütününü hacze karşı şikayet ve haczin kaldırılması yazımızda anlattık.

• Süre: Haczi öğrendiğiniz, size tebliğ edilmişse tebliğ tarihinden itibaren 7 gün. Yargıtay uygulamasında meskeniyet şikayeti de bu süreye tabi kabul edilir.
• Her haciz ayrı: Her haciz, ayrı bir şikayet hakkı doğurur. Farklı dosyalardan konulan her haciz için ayrı şikayette bulunmanız gerekir.
• Önceden feragat geçersiz: Kanunda haczedilemeyeceği belirtilen mallar hakkında önceden yapılan feragat geçerli değildir (İİK m. 83/a).
• Tedbir: Şikayet satışı kendiliğinden durdurmaz. Satışın durdurulması için ayrıca tedbir istenmelidir.
• Kanun yolu: İcra mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; 2026 için istinaf sınırı 119.000 TL’dir ve her yıl yeniden belirlenir.

Konutta haciz için icra mahkemesi onayı alınmadan haciz yapılmışsa, bu da şikayet konusu yapılabilir. Onay kararının kendisine karşı ise kanun yolu kapalıdır; karar kesindir.

Haczedilen eşya evden götürülür mü?

Haczedilen mal hemen satılmaz; önce güvenli biçimde saklanması gerekir. Kural olarak para, kıymetli evrak ve değerli eşya icra dairesince muhafaza edilir; diğer mallar alacaklının yatıracağı masrafla yediemin deposuna götürülür ya da yediemin sıfatıyla bir kişiye bırakılır (İİK m. 88). Uygulamada eşyanın borçluya yediemin olarak bırakılması, alacaklının rızasına bağlıdır.

Eşyayı yediemin olarak teslim aldıysanız, onu kullanmamak, satmamak ve korumak zorundasınız. Yediemin olarak bırakılan malı elden çıkarmak ya da kullanılamaz hale getirmek cezai sorumluluk doğurur.

Borçlunun aracı ise çoğu zaman evde haciz yapılmadan, trafik siciline haciz kaydı konularak haczedilir. Alacaklı ayrıca aracın yakalanmasını isteyebilir; yakalanan araç otoparka çekilir ve satış sürecine dahil edilir. Araç, evin otoparkında bulunsa bile ev eşyası korumasından yararlanmaz.

Haczedilen malın satılması için alacaklının hacizden itibaren bir yıl içinde satış istemesi gerekir. Süresinde satış istenmezse haciz düşer (İİK m. 106, 110). 7445 sayılı Kanun ile eklenen 88/A maddesiyle, haczi kalkmış olduğu halde yediemin deposunda bekleyen mallar için resen tasfiye usulü getirilmiştir; bu nedenle haczin kalkması halinde eşyanızı depodan zamanında teslim almanız önemlidir. Satış ve ihale aşaması için icra yoluyla haczedilen malın satışı ve ihale süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Haciz öncesinde ve sonrasında borçlu ne yapabilir?

Konutta haciz, icra takibinin genellikle ileri bir aşamasında gündeme gelir. Takip kesinleşmiş, alacaklı banka hesapları ve maaş gibi kolay ulaşılabilir varlıklardan sonuç alamamıştır. Bu aşamada borçlunun elinde hala birkaç seçenek vardır:

• Dosyayı incelemek: Ödeme emrinin ya da icra emrinin size usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğini, takibin gerçekten kesinleşip kesinleşmediğini kontrol edin. Tebligatta bir usulsüzlük varsa, sonraki tüm işlemler bu yönden şikayet konusu yapılabilir.
• Ödeme veya anlaşma: Borcun tamamı ya da alacaklıyla anlaşılan bir kısmı ödenirse, alacaklı haciz talebinden vazgeçebilir veya mevcut hacizlerin kaldırılmasına rıza gösterebilir. Anlaşmayı mutlaka yazılı yapın ve icra dosyasına bildirilmesini sağlayın.
• Haciz tutanağını kontrol etmek: Haciz yapıldıysa tutanağın bir örneğini alın; hangi malların, hangi değerle haczedildiğini ve kime bırakıldığını inceleyin. Kıymet takdiri çok düşük gösterilmişse, kıymet takdirinin size tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet edebilirsiniz (İİK m. 128/a); süresinde itiraz edilmeyen değer kesinleşir ve sonradan ihalenin feshi aşamasında ileri sürülemez.
• Fazla haczi engellemek: Haciz, borca, faize ve masraflara yetecek miktarı aşamaz (İİK m. 85/1). Borcu çoktan karşılayacak bir mal haczedildiği halde haciz devam ediyorsa, fazla haczin kaldırılmasını isteyin.

Haczin genel hukuki sonuçları, haczedilen mal üzerindeki tasarruf yasağı ve haczin hangi durumlarda düşeceği için haciz nedir, haciz süreci ve hukuki sonuçları yazımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Haciz sırasında eşin veya ev sahibinin eşyasını tutanağa yazdırmamak.
• Haczedilen evin haline münasip olduğunu düşünüp 7 günlük şikayet süresini kaçırmak.
• 2023 öncesi kurallara göre ikinci televizyon veya çamaşır makinesinin alınacağını sanıp eşyaları başka yere taşımak; bu davranış mal kaçırma şüphesi doğurabilir.
• Haciz ekibine kapıyı açmamak ya da direnmek.
• Yediemin olarak bırakılan eşyayı kullanmak veya satmak.
• Haciz kalktıktan sonra depodaki eşyayı teslim almayıp tasfiye riskine bırakmak.

Sık sorulan sorular

Bu yazı, yayın ve güncelleme tarihindeki mevzuat ve kararlara göre genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

Yazı hakkında

Kulaçoğlu Hukuk Bürosu

İcra ve İflas Hukuku

Hukuki inceleme: Av. Tamer Kulaçoğlu, Kurucu Avukat

Büromuz 1993'ten bu yana aile hukuku, miras ve gayrimenkul uyuşmazlıklarında dava ve danışmanlık hizmeti veriyor.

Online Görüşme Planla