Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Davası: Şartları ve Dava Süreci

Taşınmazların malikinin veya hak sahibinin rızası dışında kullanılması, Türk hukukunda “haksız işgal” olarak nitelendirilmekte olup; bu kullanım nedeniyle hak sahibinin uğradığı zararın giderilmesi amacıyla ecrimisil talep edilebilmektedir.

Ecrimisil, hukuki niteliği itibarıyla haksız işgal tazminatı olup; çoğu zaman kira alacağı ile karıştırılmaktadır. Ancak ecrimisilde taraflar arasında geçerli bir kira ilişkisi bulunmamakta; taşınmazın hukuka aykırı şekilde kullanılması nedeniyle hak sahibinin mahrum kaldığı kullanım değeri tazmin edilmektedir.

Bu yazımızda; ecrimisil kavramını, haksız işgalin şartlarını, ecrimisil bedelinin nasıl hesaplandığını, zamanaşımı süresini ve dava sürecine ilişkin hukuki detayları ayrıntılı olarak ele alacağız.

1. Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Nedir?

Ecrimisil, bir taşınmazın malikinin veya hak sahibinin rızası dışında haksız şekilde kullanılması nedeniyle talep edilen haksız işgal tazminatıdır. Uygulamada çoğu zaman “haksız işgal tazminatı” olarak ifade edilen ecrimisil, taşınmazın hukuka aykırı şekilde kullanılmasından doğan kullanım mahrumiyetinin giderilmesini amaçlamaktadır.

Ecrimisil talebinde önemli olan husus, taşınmazın davalının fiili kullanımında bulunması ve bu kullanımın hak sahibinin rızası dışında gerçekleşmesidir. Bu nedenle ecrimisil, özellikle paylı mülkiyet ilişkilerinde, miras uyuşmazlıklarında ve üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirilen işgallerde sıkça gündeme gelmektedir.

1.1. Davanın Hukuki Niteliği

Ecrimisil davası, hukuki niteliği itibarıyla haksız kullanımdan kaynaklanan bir tazminat davasıdır.

Bu dava ile amaçlanan husus, taşınmazı haksız şekilde kullanan kişinin elde ettiği kullanım avantajının ve hak sahibinin mahrum kaldığı kullanım değerinin giderilmesidir.

Ecrimisil, sözleşmeye dayalı bir alacak olmayıp; hukuka aykırı kullanım nedeniyle doğan özel nitelikli bir tazminat talebidir. Bu nedenle davacının ayrıca fiili kullanımın varlığını ve kullanımın rızası dışında gerçekleştiğini ortaya koyması gerekmektedir.

1.2. Ecrimisilin Hukuki Dayanağı

Ecrimisil taleplerinin hukuki dayanağını Türk Medeni Kanunu’nun mülkiyet hakkına ilişkin hükümleri ile haksız fiil ve haksız zilyetliğe ilişkin düzenlemeler oluşturmaktadır.

Özellikle TMK m. 683 kapsamında malik, taşınmazı üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisine sahip olup; taşınmazına yönelik haksız müdahalelerin giderilmesini talep edebilmektedir.

Bunun yanında haksız zilyedin iade ve tazmin sorumluluğuna ilişkin hükümler ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da ecrimisil uygulamasının temelini oluşturmaktadır.

1.3. Ecrimisil ile Kira Alacağı Arasındaki Fark

Ecrimisil uygulamada çoğu zaman kira alacağı ile karıştırılmaktadır. Ancak iki kurum arasında önemli hukuki farklar bulunmaktadır.

Kira alacağı, taraflar arasındaki geçerli bir kira sözleşmesine dayanırken; ecrimisilde taraflar arasında hukuki bir kullanım ilişkisi bulunmamaktadır. Ecrimisil, taşınmazın hukuka aykırı şekilde kullanılması nedeniyle talep edilen tazminat niteliğindedir. Bu nedenle;

• Kira ilişkisinde tarafların karşılıklı irade uyuşması bulunurken,
• Ecrimisilde kullanım hak sahibinin rızası dışında gerçekleşmektedir.

Ayrıca ecrimisil hesabında çoğu zaman taşınmazın emsal kira değeri dikkate alınmakla birlikte, ecrimisil doğrudan kira alacağı niteliğinde kabul edilmemektedir.

2. Ecrimisil Davasının Şartları

Ecrimisil talebinde bulunulabilmesi için taşınmazın hukuka aykırı şekilde kullanılması ve bu kullanım nedeniyle hak sahibinin kullanım imkanından mahrum kalmış olması gerekmektedir. Mahkeme tarafından ecrimisil talepleri değerlendirilirken; taşınmaz üzerindeki hak durumu, kullanımın niteliği, davalının fiili yararlanması ve kullanımın rızaya dayanıp dayanmadığı birlikte incelenmektedir.

Bu şartların bulunmaması halinde ecrimisil talebinin reddi söz konusu olabilmektedir.

2.1. Davacının Malik veya Hak Sahibi Olması

Ecrimisil talebinde bulunabilmek için davacının taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkına veya hukuken korunan bir kullanım hakkına sahip olması gerekmektedir. Bu kapsamda özellikle, malik, paydaş, mirasçı, intifa hakkı sahibi ve oturma hakkı sahibi belirli şartlar altında ecrimisil talebinde bulunabilmektedir. Davacı, taşınmaz üzerindeki hakkını tapu kayıtları, veraset ilamı veya diğer hukuki belgelerle ortaya koymakla yükümlüdür.

2.2. Hukuka Aykırı Kullanımın Bulunması

Ecrimisil talebinin temel şartlarından biri, taşınmazın hukuka aykırı şekilde kullanılmasıdır. Kullanımın;

• Hak sahibinin rızasına dayanmaması,
• Geçerli bir hukuki ilişkiye bağlı olmaması,
• Kullanım hakkını ihlal etmesi

gerekmektedir. Taraflar arasında geçerli bir kira sözleşmesi veya kullanım hakkı bulunuyorsa, kural olarak ecrimisil talebi değil; sözleşmeden kaynaklanan alacak talepleri gündeme gelmektedir.

2.3. Kullanımın Hak Sahibinin Rızası Dışında Gerçekleşmesi

Ecrimisil talep edilebilmesi için kullanımın hak sahibinin açık veya örtülü rızası dışında gerçekleşmesi gerekmektedir. Hak sahibinin kullanımına izin verdiği veya kullanım ilişkisini kabul ettiği durumlarda, sonradan aynı dönem bakımından ecrimisil talep edilmesi kural olarak mümkün olmamaktadır.

Özellikle paydaşlar arasındaki ecrimisil davalarında, diğer paydaşın kullanımına karşı çıkıldığının ve kullanım hakkının engellendiğinin ortaya konulması önem taşımaktadır.

3. Ecrimisil Davasında Taraflar

Ecrimisil davalarında taraf sıfatı, taşınmaz üzerindeki hak ilişkisi ile haksız kullanım durumuna göre belirlenmektedir. Davacı sıfatı bakımından taşınmaz üzerinde mülkiyet veya korunmaya değer bir kullanım hakkının bulunması gerekirken; davalı sıfatı bakımından ise taşınmazı hukuka aykırı şekilde kullanan kişinin belirlenmesi önem taşımaktadır.

Özellikle paylı mülkiyet, miras ortaklığı ve üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirilen kullanımlar uygulamada taraf sıfatına ilişkin uyuşmazlıklara sıkça konu olmaktadır.

3.1. Davacı Kim Olabilir?

Ecrimisil davası, taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkına veya hukuken korunan bir kullanım hakkına sahip kişiler tarafından açılabilmektedir. Bu kapsamda özellikle;

• Malik,
• Paydaş,
• Mirasçı,
• İntifa hakkı sahibi,
• Oturma hakkı sahibi

belirli şartlar altında ecrimisil talebinde bulunabilmektedir. Davacı, taşınmaz üzerindeki hakkını tapu kayıtları, veraset ilamı veya diğer hukuki belgelerle ortaya koymakla yükümlüdür.

3.2. Dava Kime Karşı Açılır?

Ecrimisil davası, taşınmazı hukuka aykırı şekilde kullanan veya taşınmazdan fiilen yararlanan kişiye karşı açılmaktadır. Bu kapsamda özellikle;

• İşgalciler,
• Taşınmazı izinsiz kullanan üçüncü kişiler,
• Kullanım hakkı bulunmayan paydaşlar,
• Kira ilişkisi sona ermesine rağmen taşınmazı kullanmaya devam eden kişiler

davalı sıfatına sahip olabilmektedir. Ecrimisil sorumluluğu bakımından önemli olan husus, taşınmazın fiilen kullanılması ve kullanım nedeniyle ekonomik veya fiili yarar sağlanmasıdır.

3.3. Paylı Mülkiyette Ecrimisil Talebi

Paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda paydaşlardan biri, diğer paydaşların kullanım hakkını engelleyecek şekilde taşınmazın tamamını veya önemli bir kısmını kullanıyorsa ecrimisil talebi gündeme gelebilmektedir.

Ancak uygulamada paydaşlar arasında ecrimisil talep edilebilmesi için çoğu durumda “intifadan men” şartı aranmaktadır. Buna göre, ecrimisil talep eden paydaşın;

• Taşınmazdan yararlanmak istediğini,
• Kullanım talebinin engellendiğini,
• Diğer paydaşın taşınmazı münhasıran kullandığını

ortaya koyması gerekmektedir.

3.4. Elbirliği Mülkiyetinde Ecrimisil Talebi

Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş bağımsız payları bulunmadığından, taşınmaz üzerindeki kullanım ilişkileri daha farklı değerlendirilmektedir.

Özellikle miras ortaklığına konu taşınmazlarda, ortaklardan birinin taşınmazı tek başına kullanması halinde diğer mirasçılar tarafından ecrimisil talebinde bulunulabilmektedir.

Bu tür uyuşmazlıklarda taşınmaz üzerindeki fiili kullanım durumu, kullanımın diğer ortakların rızasına dayanıp dayanmadığı ve intifadan men koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği önem taşımaktadır.

3.5. Mirasçılar Arasında Ecrimisil Davaları

Miras kalan taşınmazların tek bir mirasçı tarafından kullanılması uygulamada en sık karşılaşılan ecrimisil uyuşmazlıklarından biridir. Özellikle;

• Taşınmazın tek mirasçı tarafından kullanılması,
• Kira gelirlerinin paylaşılmaması,
• Diğer mirasçıların kullanımının engellenmesi

durumlarında ecrimisil talepleri gündeme gelebilmektedir.

Yargıtay uygulamasında mirasçılar arasında ecrimisil talep edilebilmesi bakımından çoğu durumda intifadan men şartının gerçekleşmiş olması aranmaktadır. Ancak taşınmazın doğal ürün veren yerlerden olması veya kullanımın açık şekilde diğer mirasçıları dışlayacak nitelikte bulunması halinde somut olayın özelliklerine göre farklı değerlendirmeler yapılabilmektedir.

4. Ecrimisil Bedelinin Hesaplanması

Ecrimisil davalarında en önemli uyuşmazlık konularından biri, haksız kullanım nedeniyle talep edilebilecek bedelin nasıl belirleneceğidir. Ecrimisil hesabında temel amaç, hak sahibinin taşınmazdan mahrum kaldığı kullanım değerinin tespit edilmesidir.

• Ecrimisil Hesaplama Yöntemi

Ecrimisil bedeli, taşınmazın haksız kullanım süresi boyunca sağlayabileceği objektif kullanım değerine göre hesaplanmaktadır. Uygulamada hesaplama yapılırken çoğu zaman taşınmazın;

• Bulunduğu bölge,
• Yüzölçümü,
• Kullanım amacı,
• Ekonomik değeri,
• Emsal kullanım bedelleri

dikkate alınmaktadır. Ecrimisil, taşınmazın dava tarihindeki değil; haksız kullanım dönemindeki kullanım değerine göre belirlenmektedir.

• Rayiç Kira Bedelinin Dikkate Alınması

Ecrimisil hesabında uygulamada en sık kullanılan ölçüt, taşınmazın emsal kira (rayiç kira) değeridir. Mahkeme tarafından taşınmazın;

• Bulunduğu konum,
• Kullanım şekli,
• Niteliği,
• Çevresel özellikleri

dikkate alınarak emsal kira araştırması yapılmaktadır. Ancak ecrimisil doğrudan kira alacağı niteliğinde olmadığından, rayiç kira bedeli yalnızca hesaplamada esas alınan objektif kriterlerden biri olarak değerlendirilmektedir.

• Taşınmazın Kullanım Şeklinin Etkisi

Taşınmazın hangi amaçla kullanıldığı, ecrimisil bedelinin belirlenmesinde doğrudan etkili olmaktadır. Özellikle taşınmazın;

• Konut,
• Tarım,
• Ticari faaliyet,
• Depo,
• Sanayi,
• Otopark

amacıyla kullanılması, hesaplama yöntemini ve kullanım değerini değiştirebilmektedir. Bu nedenle taşınmazın fiili kullanım biçimi mahkeme tarafından ayrıca değerlendirilmektedir.

• Tarımsal Taşınmazlarda Ecrimisil Hesabı

Tarımsal nitelikli taşınmazlarda ecrimisil hesabı yapılırken çoğu zaman taşınmazdan elde edilebilecek ürün geliri dikkate alınmaktadır. Bu kapsamda özellikle;

• Ürün türü,
• Ekim durumu,
• Verimlilik,
• Yıllık gelir potansiyeli,
• Bölgesel tarımsal veriler

bilirkişi incelemelerinde değerlendirilmektedir. Uygulamada tarımsal ecrimisil hesapları çoğu zaman ziraat bilirkişileri aracılığıyla yapılmaktadır.

• Ticari Kullanım Durumunda Hesaplama

Taşınmazın ticari amaçla kullanılması halinde ecrimisil bedeli genellikle daha yüksek belirlenmektedir. Özellikle;

• İşyeri kullanımı,
• Ticari işletme faaliyeti,
• Gelir getirici kullanım,
• Kiraya verme veya alt kullanım ilişkileri

hesaplamada önem taşımaktadır. Ticari taşınmazlarda bölgedeki emsal işyeri kira bedelleri ve kullanım yoğunluğu dikkate alınmaktadır.

5. Ecrimisil Davasında Zamanaşımı

Ecrimisil talepleri bakımından zamanaşımı uygulamada en sık tartışılan konular arasında yer almaktadır. Özellikle haksız kullanımın uzun yıllar devam ettiği taşınmaz uyuşmazlıklarında, hangi dönem bakımından ecrimisil talep edilebileceği önem taşımaktadır.

Mahkeme tarafından zamanaşımı değerlendirmesi yapılırken; kullanım süresi, talep edilen dönem ve zamanaşımını kesen işlemler birlikte incelenmektedir.

5.1. Ecrimisilde Zamanaşımı Süresi

Ecrimisil talepleri bakımından uygulamada kabul edilen zamanaşımı süresi beş yıldır.Bu nedenle davacı, kural olarak dava tarihinden geriye doğru yalnızca son beş yıllık dönem bakımından ecrimisil talebinde bulunabilmektedir.

Beş yılı aşan dönemlere ilişkin talepler bakımından davalı tarafından zamanaşımı defi ileri sürülmesi halinde, mahkeme tarafından bu dönem yönünden talebin reddine karar verilebilmektedir.

5.2. Zamanaşımının Başlangıcı

Ecrimisilde zamanaşımı, haksız kullanımın gerçekleştiği dönemler bakımından işlemeye başlamaktadır. Haksız kullanım devam eden nitelikte olsa dahi, her kullanım dönemi bakımından ayrı değerlendirme yapılabilmektedir. Bu nedenle ecrimisil taleplerinde zamanaşımı, çoğu zaman dönemsel kullanım esas alınarak hesaplanmaktadır.

Özellikle uzun süre devam eden işgallerde, dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem uygulamada esas alınmaktadır.

5.3. Zamanaşımının Kesilmesi ve Durması

Genel zamanaşımı hükümleri kapsamında bazı işlemler zamanaşımını kesebilmekte veya durdurabilmektedir. Özellikle;

• Dava açılması,
• İcra takibi yapılması,
• Borcun ikrar edilmesi,
• İhtar gönderilmesi

gibi işlemler somut olayın özelliklerine göre zamanaşımı bakımından hukuki sonuç doğurabilmektedir. Mahkeme tarafından her somut olay bakımından zamanaşımını kesen veya durduran sebepler ayrıca değerlendirilmektedir.

6. Geriye Dönük Ecrimisil Talebi

Ecrimisil davalarında geriye dönük kullanım bedeli talep edilmesi mümkündür. Ancak bu talep zamanaşımı süresi ile sınırlıdır.

Bu nedenle davacı, dava tarihinden önceki haksız kullanım dönemleri bakımından ecrimisil isteyebilmekte; ancak kural olarak yalnızca son beş yıllık dönem yönünden talepte bulunabilmektedir.

Özellikle uzun süreli taşınmaz işgallerinde, hangi dönemler bakımından talepte bulunulduğunun dava dilekçesinde açık şekilde belirtilmesi uygulamada önem taşımaktadır.

7. Ecrimisil Davasında Yargılama Süreci

Ecrimisil davaları, taşınmazın kullanım biçimi, kullanım süresi ve kullanım değerinin belirlenmesini gerektiren teknik nitelikli davalar arasında yer almaktadır. Bu nedenle yargılama sürecinde çoğu zaman keşif, bilirkişi incelemesi ve emsal kira araştırmaları büyük önem taşımaktadır.

7.1. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Ecrimisil davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Yetki bakımından ise dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılabilmektedir. Bunun yanında genel yetki kuralları kapsamında davalının yerleşim yeri mahkemesi de belirli durumlarda yetkili olabilmektedir.

Ancak uygulamada ecrimisil davaları çoğu zaman el atmanın önlenmesi davaları ile birlikte açıldığından, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi fiilen önem kazanmaktadır.

7.2. İhtiyati Tedbir Talebi

Ecrimisil davaları esas itibarıyla alacak niteliğinde davalar olmakla birlikte, somut olayın özelliklerine göre geçici hukuki koruma talepleri gündeme gelebilmektedir. Özellikle;

• Taşınmaz üzerindeki müdahalenin devam etmesi,
• Kullanımın ağırlaşması,
• Taşınmazın devredilme ihtimali,
• Delillerin kaybolma riski

gibi durumlarda ihtiyati tedbir talepleri ileri sürülebilmektedir. Uygulamada ihtiyati tedbir talepleri çoğu zaman el atmanın önlenmesi veya tapu uyuşmazlıklarına ilişkin taleplerle birlikte değerlendirilmektedir.

7.3. İspat ve Deliller

Davacı, taşınmaz üzerindeki hakkını, davalının fiili kullanımını ve kullanımın hukuka aykırı niteliğini ispat etmekle yükümlüdür. Bu kapsamda özellikle;

• Tapu kayıtları,
• Veraset ilamları,
• Kira ve kullanım belgeleri,
• Tanık beyanları,
• Fotoğraf ve video kayıtları,
• Belediye ve kadastro kayıtları,
• Emsal kira araştırmaları

uygulamada önemli deliller arasında yer almaktadır. Özellikle paydaşlar arasındaki davalarda “intifadan men” olgusunun ispatı ayrıca önem taşımaktadır.

7.4. Keşif ve Bilirkişi İncelemesi

Ecrimisil davalarında keşif ve bilirkişi incelemesi uygulamada belirleyici rol oynamaktadır. Mahkeme tarafından yapılan keşif sırasında;

• Taşınmazın niteliği,
• Kullanım biçimi,
• Kullanım alanı,
• Fiili kullanım durumu

tespit edilmektedir. Bilirkişiler tarafından ise taşınmazın emsal kira değeri, ekonomik kullanım potansiyeli ve ecrimisil bedeli hesaplanmaktadır.

Tarımsal taşınmazlarda ziraat bilirkişileri; ticari taşınmazlarda ise emlak ve teknik bilirkişilerden rapor alınabilmektedir.

7.5. Harç ve Yargılama Giderleri

Ecrimisil davaları, talep edilen alacak miktarı üzerinden nispi harca tabi davalardandır. Yargılama sürecinde;

• Keşif giderleri,
• Bilirkişi ücretleri,
• Tebligat masrafları,
• Tanık giderleri

gibi yargılama giderleri oluşabilmektedir. Kural olarak yargılama sonunda haksız çıkan taraf, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaktadır.

7.6. Vekâlet Ücreti

Davada kendisini avukat ile temsil ettiren taraf lehine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nispi (oransal) vekâlet ücretine hükmedilmektedir.

Davanın tamamen veya kısmen kabul edilmesine göre vekâlet ücreti de kabul ve ret oranına göre belirlenmektedir.

Özellikle yüksek bedelli ecrimisil davalarında vekâlet ücreti uygulamada önemli tutarlara ulaşabilmektedir.

7.7. Kanun Yolları (İstinaf ve Temyiz)

Ecrimisil davalarında verilen kararlara karşı, kanunda öngörülen şartların bulunması halinde istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulabilmektedir.

İstinaf incelemesi Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından; temyiz incelemesi ise şartları dahilinde Yargıtay tarafından yapılmaktadır. Özellikle;

• ecrimisil hesabı,
• kullanım süresi,
• bilirkişi raporları,
• intifadan men koşulu,
• emsal kira değerlendirmeleri

uygulamada kanun yolu incelemesine sıkça konu olmaktadır.

8. Ecrimisil Davasının Sonuçları

Ecrimisil davası sonucunda mahkeme tarafından, taşınmazın haksız şekilde kullanıldığı ve davacının kullanım hakkından mahrum kaldığı tespit edilirse ecrimisil alacağına hükmedilebilmektedir. Dava sonucunda kullanım süresi, kullanım biçimi ve bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmektedir.

8.1. Ecrimisil Alacağına Hükmedilmesi

Mahkeme tarafından haksız kullanımın varlığı tespit edilirse, davacının kullanım mahrumiyeti karşılığı olarak ecrimisil alacağına hükmedilmektedir.

Ecrimisil bedeli çoğu zaman emsal kira değeri ve taşınmazın kullanım niteliği dikkate alınarak belirlenmektedir.

8.2. Faiz Talebi

Ecrimisil alacağı ile birlikte faiz talebinde bulunulması da mümkündür. Ecrimisil davalarında faiz başlangıç tarihi, kural olarak haksız işgalin gerçekleştiği her bir dönemin sonu (tahakkuk tarihi) olarak kabul edilir. Ecrimisil bir tazminat niteliğinde olduğu için, faiz alacağın muaccel
olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar.

Ecrimisil davalarında genel itibariyle yasal faiz uygulanır. Ancak taraflar arasında ticari bir iş söz konusuysa veya işgal edilen yer ticari bir işletme ise avans faizi (ticari faiz) talep edilmesi de gündeme gelebilir.

8.3. Kararın İcrası

Ecrimisil alacağına ilişkin kararların kesinleşmesinin ardından ilamlı icra yoluyla tahsil süreci başlatılabilmektedir.

9. Ecrimisil Davası ile Birlikte Açılabilecek Davalar

Ecrimisil davaları uygulamada çoğu zaman tek başına açılmamakta; taşınmaz üzerindeki müdahalenin niteliğine göre farklı dava ve taleplerle birlikte ileri sürülebilmektedir. Özellikle mülkiyet uyuşmazlığının çözümü, haksız müdahalenin sona erdirilmesi veya taşınmaz üzerindeki fiili durumun ortadan kaldırılması amacıyla birden fazla talep aynı dava kapsamında değerlendirilebilmektedir.

9.1. El Atmanın Önlenmesi Davası

Ecrimisil davaları en sık el atmanın önlenmesi davaları ile birlikte açılmaktadır. Bu durumda;

• El atmanın önlenmesi talebi ile müdahalenin sona erdirilmesi,
• Ecrimisil talebi ile geçmiş dönem kullanım zararının giderilmesi

amaçlanmaktadır.

9.2. Kal ve Yıkım Davaları

Taşınmaz üzerine yapılan hukuka aykırı yapıların veya fiziki müdahalelerin kaldırılması amacıyla kal (yıkım) davaları açılabilmektedir.

Özellikle kaçak yapı, taşkın yapı veya kullanım engeli oluşturan müdahaleler uygulamada bu davalara konu olmaktadır.

9.3. Tazminat Davaları

Taşınmaza yönelik haksız kullanım nedeniyle oluşan zararların giderilmesi amacıyla ayrıca maddi ve şartları varsa manevi tazminat taleplerinde de bulunulabilmektedir.

Özellikle kullanım kaybı, gelir kaybı ve taşınmazın zarar görmesi gibi durumlarda ek tazminat talepleri gündeme gelebilmektedir.