Blog

Bono, belirli bir miktar paranın ödenmesi taahhüdünü içeren ve Türk Ticaret Kanunu'na göre sıkı şekil şartlarına tabi olan bir kıymetli evraktır. Uygulamada kısaca “senet” olarak anılır. Bir kağıdın bono sayılması ve kambiyo senetlerine tanınan güvencelerden yararlanması için kanunda sayılan zorunlu unsurları eksiksiz taşıması gerekir.

Cari hesap, sürekli iş ilişkisi içinde olan tarafların gereksiz ödeme ve takas işlemleriyle uğraşmasını önleyen, ticari hayata pratiklik kazandıran bir ödeme aracıdır. Taraflar karşılıklı alacak ve borçlarını ortak bir hesapta toplar; hesap kesildikten sonra ortaya çıkan bakiye, lehine olan tarafa ödenir. Bir tarafın alacağı diğer tarafın borcuyla karşılandığından cari hesabın bir güvence işlevi de vardır.

Çek, bankaya hitaben yazılan ve belirli bir miktar paranın ödenmesini isteyen bir kıymetli evraktır. Çekteki hak senede bağlı olduğundan, çekin istem dışı elden çıkması hak sahibini ciddi bir riskle karşı karşıya bırakır: çek çalınabilir, kaybolabilir ya da yok olabilir. Kanun koyucu bu durumda yetkili hamili korumak için başlıca hukuki çare olarak çek iptali davasını öngörmüştür.

Bono, belirli bir parayı ödeme taahhüdü içeren ve Türk Ticaret Kanunu'na göre sıkı şekil şartlarına tabi bir kıymetli evraktır. Senedi düzenleyen kişi onu alacaklıya teslim eder; alacaklı senedi vadesine kadar saklayabilir ya da aksi kararlaştırılmadıkça ciro ederek başkasına devredebilir. Ancak senet bir kağıttır: kaybolabilir, çalınabilir, yanabilir ya da okunamaz hale gelebilir. Senedin bu şekilde ibrazının veya içerdiği hakkın tespitinin imkansız hale gelmesine hukukta “zıya” (zayi) denir.

Faiz, bir para borcuna bağlı olarak alacaklının parasından yoksun kalması karşılığında borçlunun ödediği bedeldir. Ticari hayatta vadesinde ödenmeyen bir fatura, geç ödenen bir kredi ya da gecikmeli bir hakediş, faizin hangi orandan ve hangi tarihten itibaren işleyeceği sorusunu hemen gündeme getirir. Ticari işlerde bu sorunun cevabı adi işlerden farklıdır.

Genel kurul, anonim ve limited şirketin karar organıdır. Esas sözleşmenin değiştirilmesinden yöneticilerin seçimine, finansal tabloların onaylanmasından kar dağıtımına kadar şirketin en önemli kararları genel kurulda alınır. Bu kararların kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına uygun olması gerekir; aksi halde pay sahipleri ve yöneticiler kararın iptali için dava açabilir.

Ticari işletme, içindeki malvarlığı unsurlarının ayrı ayrı devredilmesine gerek kalmadan bir bütün halinde devredilebilir. Bir fabrikanın, bir mağaza zincirinin ya da bir dağıtım işinin makineleri, stokları, ticaret unvanı, müşteri çevresi ve borçlarıyla birlikte el değiştirmesi bu yolla mümkün olur. Ancak bütün halinde devrin bir bedeli vardır: devralan, işletmenin borçlarını da üstlenir.

TTK m. 795'e göre çek görüldüğünde ödenir ve buna aykırı her kayıt yazılmamış sayılır. Çekin, üzerindeki düzenleme tarihine göre yasal ibraz süresi içinde muhatap bankaya sunulması gerekir. Bu düzenlemeyle kanun koyucu, çekin bir ödeme aracı olarak kullanılmasını amaçlamıştır. Ne var ki Çek Kanunu'nun geçici 3. maddesi, belirli bir tarihe kadar düzenleme tarihinden önce yapılan ibrazı geçersiz sayarak ileri tarihli çeke fiilen kredi aracı işlevi kazandırmıştır. Bu durum, borçlunun konkordato talep ettiği dönemde vadesi gelen çekleri hukuken karmaşık bir konuma taşır.

Banka kredisi, konut satışı, internet aboneliği, spor salonu üyeliği ya da özel okul kaydı. Bu sözleşmelerin neredeyse tamamı karşı tarafça önceden hazırlanır ve tüketiciye yalnızca imza atacağı yer gösterilir. Metnin içinde "ücret hiçbir koşulda iade edilmez", "şirket fiyatı dilediği zaman değiştirebilir" ya da "uyuşmazlıkta şirket kayıtları kesin delildir" gibi kayıtlar varsa, imza atmış olmanız bu kayıtlara bağlı olduğunuz anlamına gelmez.

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinde düzenlenen genel boşanma sebebidir ve uygulamada "şiddetli geçimsizlik" adıyla bilinir. Kanun hangi olayların evliliği sarstığını tek tek saymaz. Önemli olan, eşler arasındaki uyuşmazlığın ortak hayatı sürdürmeyi beklenemez hale getirecek ağırlığa ulaştığının mahkemece tespit edilmesidir. Davayı açan eş, bu sebebi ispatlamakla yükümlüdür.