Blog

Belediyeler, sınırları içindeki yapıların imar planına, mevzuata ve ruhsata uygun olup olmadığını denetlemekle yükümlüdür. Aykırılık tespit edildiğinde inşaat durdurulur, yapı sahibine süre verilir ve aykırılık giderilmezse belediye encümeni yıkım kararı alır. Yıkım, Anayasa m. 35'te güvence altına alınan mülkiyet hakkını en ağır biçimde sınırlayan ve çoğu zaman geri dönüşü olmayan bir idari işlemdir.

Belediye, 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir. Belediyeler belediye başkanı, belediye meclisi ve belediye encümeni eliyle yönetilir. Encümenin verdiği kararlar idari işlem niteliğindedir; bu nedenle yargısal denetime tabidir ve hukuka aykırı bir encümen kararının iptali için idari yargıda dava açılabilir.

Doçentlik, akademik kariyerin en önemli eşiklerinden biridir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3. maddesinin (m) bendinin (2) numaralı alt bendi doçenti, Üniversitelerarası Kurul tarafından doçentlik unvanı verilen kişi olarak tanımlar; başvuru için aranan şartlar ise Kanunun 24. maddesinde düzenlenmiştir. Yıllarca süren bir emeğin sonucu olan bu başvurunun reddedilmesi, aday için ağır bir hayal kırıklığıdır.

Kamu görevine ilk kez veya yeniden atanacak kişiler hakkında arşiv araştırması, belirli görevler için ise ayrıca güvenlik soruşturması yapılır. Atanma şartlarını taşımak tek başına yetmez; bu araştırmaların sonucunun da olumsuz olmaması gerekir. Olumsuz bir değerlendirme kişinin kamu hizmetine girme hakkını doğrudan etkilediğinden tarafsız, objektif ve kanunda öngörülen usullere uygun yapılmak zorundadır.

Devletler, egemenlik yetkilerinin bir sonucu olarak yabancıların ülkeye girişini ve ülkede ne kadar kalacağını belirleme yetkisine sahiptir. Türkiye'de vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da 90 günden uzun kalmak isteyen yabancılar ikamet izni almak zorundadır. Başvurular il göç idaresi müdürlüklerine yapılır ve izni de bu idareler verir. Ancak idare her başvuruyu kabul etmez; başvuruyu reddedebilir, mevcut izni uzatmayabilir veya iptal edebilir.

Telif hakkı ihlalinde eser sahibi ve diğer hak sahipleri, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na (FSEK) dayanarak çeşitli hukuk davaları açabilir. Devam eden ihlalin kaldırılması, muhtemel bir ihlalin önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ve ihlalcinin elde ettiği karın devri bu davaların başında gelir. Kanun bunlara ek olarak, izinsiz kullanımda sözleşme bedelinin üç katına kadar talep edilmesine imkan veren özel bir yol öngörür.

2018 yılında yürürlüğe giren ve kamuoyunda "imar barışı" olarak bilinen düzenlemeyle, imara aykırı milyonlarca yapı için yapı kayıt belgesi alındı. Aradan geçen sürede bu belgelerin önemli bir kısmı, gerçeğe aykırı beyan, yapım tarihi veya kapsam dışı alan gerekçesiyle iptal edilmeye başlandı. Yapı kayıt belgesinin iptali, yapının yeniden imara aykırı hale gelmesi, yıkım kararı, idari para cezası ve ceza soruşturması gibi ağır idari, mali ve cezai sonuçlar doğurabilir.

Manevi tazminat, kişilik hakkına hukuka aykırı olarak yapılan bir saldırının yol açtığı acı, elem ve ızdırabı gidermeye yönelik bir tazminat türüdür. Kişilik haklarına idare eliyle yapılan saldırılarda bu zararın giderilmesi, idare mahkemelerinde tam yargı davası açılarak istenir. Manevi zarar çoğu zaman parayla ölçülemediğinden tazminatın miktarını hakim takdir eder ve hakkaniyete uygun bir tutar belirler; bu tutar zarar görenin zenginleşmesine yol açmamalıdır.

İdari yargıda işlemler temelde iki gruba ayrılır: herkes için geçerli, genel ve soyut kurallar koyan düzenleyici işlemler ile belirli bir kişi veya durum hakkında kurulan birel işlemler. Dava açma süresinin başlangıcını ve sonunu doğru tespit etmek her iki grupta da hayati önemdedir. Ancak düzenleyici işlemlerde, sona ermiş görünen dava açma süresi bazı durumlarda yeniden başlar. Bu kurum uygulamada "dava açma süresinin canlanması" olarak anılır.

Kamu kurumlarının ihale usul ve esasları 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bir ihalede hukuka aykırı bir işlem veya eylem nedeniyle hak kaybına uğrayan ya da uğraması muhtemel olanlar için kanun, sırasıyla izlenmesi gereken üç aşamalı bir yol öngörür: ihaleyi yapan idareye şikayet, Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet ve idari yargıda iptal davası.